بررسی تأثیر متغیرهای جمعیت‌شناختی بر سرمایه ‌فرهنگی در بین شهروندان خراسان شمالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی فرهنگی واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

2 دانشیار جامعه شناسی واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 استادیار جامعه شناسی واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

doi
10.22034/fakh.2021.261943.1439
چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تأثیر متغیرهای جمعیت­شناختی بر سرمایه ­فرهنگی است. روش این پژوهش، پیمایش و ابزار گردآوری داده­ها، پرسشنامه استاندارد بوردیو می­باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه شهروندان 18 سال به بالای ساکن شهرهای بجنورد، اسفراین و شیروان است. در این پژوهش برای تعیین حجم نمونه، از جدول مورگان استفاده­ شده ­است که با توجه به محاسبات انجام­شده طبق این جدول، حجم نمونه به­دست­آمده، برابر 412 می­باشد. روش نمونه­گیری در پژوهش فوق، روش نمونه­گیری هدفمند و تلفیقی است که شامل شیوه نمونه­گیری طبقه­ای برحسب معیارهای جمعیت­شناختی، تصادفی ساده و خوشه­ای چندمرحله­ای است. برای سنجش متغیر سرمایه ­فرهنگی از پرسشنامه استاندارد بوردیو استفاده ­شد. در این تحقیق از اعتبار صوری و محتوایی برای تعیین روایی تحقیق استفاده شده ­است. همچنین ضریب آلفای کرونباخ گویه­های مربوط به ابعاد سرمایه­ فرهنگی93/0 می­باشد که نشان­دهنده همبستگی درونی بالای گویه­ها در این پرسشنامه است.داده­ها به کمک نرم­افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته­­است. با توجه به میانگین به­دست­آمده (41/3) می­توان بدین نتیجه ­رسید که ابعاد سرمایه ‌فرهنگی در بین شهروندان سه شهرستان بجنورد، اسفراین و شیروان در سطح بالایی قرار دارد. نتایج آزمون پیرسون برای سنجش رابطه گروه ­سنی و سرمایه ­فرهنگی و ابعاد آن نشان داد که بین سن و دو بُعد سرمایه ­فرهنگی تجسم­یافته و عینیت­یافته، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. می­توان گفت بین متغیر پایگاه اقتصادی- اجتماعی با سرمایه ­فرهنگی و دو بُعد سرمایه ­فرهنگی عینیت­یافته و نهادینه ­شده ساکنان حاشیه شهرهای بجنورد، اسفراین و شیروان رابطه معنا­داری وجود دارد؛ بدین معنا که میزان سرمایه ­فرهنگی عینیت­یافته و نهادینه­شده در بین افراد موردمطالعه، متأثر از پایگاه اقتصادی- اجتماعی آن­ها است. با استناد به یافته­های موجود می­توان ­گفت بین جنسیت و قومیت با سرمایه ­فرهنگی از لحاظ آماری رابطه معناداری وجود ندارد.