بهبود روش استاندارد برای تعیین دقیق غلظت انواع سولفور در پایش زیست محیطی باطلههای مس پورفیری
نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی شاهرود- دانشگاه تهران
2 دانشگاه صنعتی شاهرود
3 کارشناس واحد آب و محیط زیست، امور تحقیقات و مطالعات، مجتمع مس سرچشمه، شرکت ملی صنایع مس
4 دانشگاه صنعتی شاهرود
5 دانشگاه صنعتی شاهرود
doi
چکیده
در ارزیابی اثرات زیستمحیطی زهاب اسیدی معدن، تعیین دقیق میزان پیریت باقیمانده و کانیهای هیدروکسیسولفاته حاصل از اکسایش پیریت بسیار تعیینکننده است. روش استاندارد ASTM-D2492 یک روش آزمایشگاهی برای تعیین دقیق این کانیها در باطلههای زغال است که با توجه به تفاوت کانیشناسی باطلههای زغال و مس پورفیری، برای کاربردی شدن در باطلههای مس پورفیری باید اصلاح شود. مهمترین عامل خطا در این آزمایش برای باطلههای مس پورفیری، عدم تعادل میزان اسید و مقدار نمونه اولیه در آزمایش است. بنابراین به نظر میرسد وزن نمونه اولیه در این آزمایش باید اصلاح شود. در این تحقیق روی 3 نمونه باطلههای معدن سرچشمه با وزنهای اولیه 1، 4/0، 3/0، 2/0 و 1/0 گرم (جمعاً 15 نمونه) آزمایش ASTM-D2492 انجام و با نتایج به دست آمده از آنالیز XRD کمّی مقایسه شد. بر اساس نتایج به دست آمده، مقدار سولفور موجود در کانیهای هیدروکسی سولفاته هیچ وابستگی به وزن نمونه نداشت و مقدار پیریت در وزن اولیه 2/0 گرم بیشترین هماهنگی را با نتایج XRD کمّی نشان داد. به علاوه با استفاده از نتایج آزمایش ASTM-D2492، روش معرفی شده توسط رومرو و همکاران (2006)، توسعه داده شد که قادر است ریسک و زیست دسترسپذیری عناصر سمی را نشان دهد. این روش توسعهیافته شامل بررسی همبستگی آماری نتایج ASTM-D2492 و ICP و شناسایی عناصر سمی موجود در کانیهای هیدروکسی سولفاته و جذب شده روی هیدروکسیدهای آهن است. به منظور تایید روش، تعداد 60 نمونه عمقی از دمپهای باطله شماره 19 و 31 معدن مس سرچشمه گرفته و با روشهای ASTM-D2492 و ICP آنالیز شد. بر اساس نتایج به دست آمده عناصرCd ،Co ،Cr ،Cu ، Mn و Ni به همراه کانیهای هیدروکسی سولفاته و عناصرAs ، Cr و Mo روی هیدروکسیدهای آهن جذب شدهاند که این نتایج با توجه به نتایج تحقیقات قبلی انجام شده در معدن سرچشمه با روش استخراج ترتیبی تایید شد.