مطالعۀ الگوی دمای سطوح فیزیکی در شرایط جوی متفاوت
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
2 استادیار دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکتری اقلیمشناسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
4 استادیار دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2014.50619چکیده
الگوی رفتاری دمای سطوح در طول شبانهروز و نیز در شرایط آبوهوایی گوناگون در محیطهای شهری، شاید در زمینۀ مدیریت و برنامهریزی شهری کارآمد باشد. در این پژوهش، روند تغییرات دمای اندازهگیریشدۀ چهار پوشش آسفالت، سیمان، خاک و سنگ، در محدودۀ ایستگاه هواشناسی ژئوفیزیک در شرایط جوی گوناگون واکاوی شد. با توجه به ارتباط بین دمای سطح و دمای هوا، مدل رگرسیونی محاسبۀ دمای سطوح با دمای هوا انتخاب و دمای برآوردشده با دمای اندازهگیریشده در ایستگاه، واسنجی شد. نتایج روشهای آماری نشان داد اختلاف دمای کمینه و بیشینۀ سطوح (به جز آب بهدلیل تأثیر تبخیر) در شرایط آفتابی، حدود 30 درجۀ سلسیوس است؛ در حالیکه اختلاف آنها در شرایط بارانی، ابری و بادی، بهترتیب به حدود 6، 10 و 20 درجۀ سلسیوس میرسد. همچنین، در شرایط جوی همراه با بارندگی، علاوهبر وقوع کمترین دامنۀ دمایی، رفتار دمایی سطوح نسبت به یکدیگر نیز دچار تغییر میشود. نتایج مدل رگرسیونی نشان داد که بیشترین همبستگی بین میانگین دمای هوا و میانگین دمای سطوح وجود دارد. براساس ضرایب همبستگی و ضریب کارایی ناش ـ ساتکلیف، رابطۀ رگرسیونی مورد استفاده برای تخمین میانگین دمای سطوح، از کارآیی مناسبی برخوردار است.