مطالعۀ الگوی دمای سطوح فیزیکی در شرایط جوی متفاوت

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری اقلیم‌شناسی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

4 استادیار دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jphgr.2014.50619
چکیده

الگوی رفتاری دمای سطوح در طول شبانه‎روز و نیز در شرایط آب‎وهوایی گوناگون در محیط‎های شهری، شاید در زمینۀ مدیریت و برنامه­ریزی شهری کارآمد باشد. در این پژوهش، روند تغییرات دمای اندازه­گیری‎شدۀ چهار پوشش آسفالت، سیمان، خاک و سنگ، در محدودۀ ایستگاه هواشناسی ژئوفیزیک در شرایط جوی گوناگون واکاوی شد. با توجه به ارتباط بین دمای سطح و دمای هوا، مدل رگرسیونی محاسبۀ دمای سطوح با دمای هوا انتخاب و دمای برآوردشده با دمای اندازه­گیری‎شده در ایستگاه، واسنجی شد. نتایج روش­های آماری نشان داد اختلاف دمای کمینه و بیشینۀ سطوح (به جز آب به‎دلیل تأثیر تبخیر) در شرایط آفتابی، حدود 30 درجۀ سلسیوس است؛ در حالیکه اختلاف آنها در شرایط بارانی، ابری و بادی، به‎ترتیب به حدود 6، 10 و 20 درجۀ سلسیوس می‎رسد. همچنین، در شرایط جوی همراه با بارندگی، علاوه‎بر وقوع کمترین دامنۀ دمایی، رفتار دمایی سطوح نسبت به یکدیگر نیز دچار تغییر می‎شود. نتایج مدل رگرسیونی نشان داد که بیشترین همبستگی بین میانگین دمای هوا و میانگین دمای سطوح وجود دارد. براساس ضرایب همبستگی و ضریب کارایی ناش ـ ساتکلیف، رابطۀ رگرسیونی مورد استفاده برای تخمین میانگین دمای سطوح، از کارآیی مناسبی برخوردار است.