حقوق مالکیت فکری در شعبده بازی: مطالعه در حقوق آمریکا و ایران با ملاحظه فقه امامیه

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق خصوصی و حقوق مالکیت فکری، دانشکده حقوق، دانشگاه قم.

2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد .

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا همدان.

4 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد.

doi
10.22091/csiw.2021.6260.1957
چکیده

شعبده­ بازان با استفاده ­از ترفندهایی موجبات سرگرم ­شدن تماشاگران را فراهم می­ کنند. ایجاد ترفندهای مذکور، گاه، مستلزم صرف وقت و هزینه زیادی توسط شعبده ­بازان است که سبب می­ شود این گروه، توقع حمایت از تلاش فکری خود و جلوگیری از تقلید و بهره­برداری غیرمجاز از آن را داشته ­باشند. ظهور فناوری دیجیتال، با امکان کپی­ کردن و انتشار انبوه و سریع ترفندها، ضرورت این حمایت را دوچندان کرده ­است. در این مقاله، که به روش توصیفی ­تحلیلی نگاشته شده، این نتیجه به ­دست آمده است که در فقه امامیه، مانعی برای مشروعیت و در نتیجه، حمایت از ترفندهای شعبده ­بازی وجود ندارد. در حقوق آمریکا و ایران، حمایت از شعبده­ بازان از طریق حقوق مالکیت فکری در قالب­های حق مؤلف، حق اختراع، علامت تجاری و اسرار تجاری، امکان ­پذیر است که هر یک مزایا و معایبی دارند. به­ عنوان راهکاری جایگزین، قواعد خودتنظیمی اتحادیه­ های صنفی شعبده ­بازان می­ تواند حمایت نسبی را از این گروه تأمین کند.