فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شعار روز جهانی هواشناسی سال 2023 «آینده وضع هوا، اقلیم و آب در گذر نسل‌ها» انتخاب شده و ناظر بر وضعیتی است که آیندگان با آن روبرو خواهند بود. یادداشت حاضر بیان می‌کند که گرچه تغییرات کمی و کیفی نامطلوب این سه مؤلفه که به انضمام مؤلفه خاک پایه‌های اصلی امنیت غذایی را تشکیل می‌دهند ابعاد جهانی داشته و بسیاری از مناطق را در بر گرفته است ولی آنچه درجه آسیب کشورها را در مقابل این تغییرات از یکدیگر متمایز می‌سازد نحوه مدیریت و تعادل بخشی بین منابع و مصارف آب و همچنین شیوه اجرای برنامه‌های تقابل، تاب‌آوری و سازگاری در مقابل بحران‌هاست. بررسی حاضر در سه محور یاد شده، به آسیب‌های وارده بر وضع هوا، آب و اقلیم در ایران پرداخته و تأکید می‌نماید که تغییر اقلیم و خشکسالی به تنهایی مسبب بحران‌های زیست محیطی نیستند و به خصوص نقش خشکسالی و تغییر اقلیم در بروز بحران آب در مقایسه با نقش مدیریت منابع و مصارف آب، بسیار کم‌تر ارزیابی می‌شود و نتیجه‌گیری شده است که خشکسالی همانند ترسالی یک پدیده اقلیمی طبیعی، قابل انتظار و تکرار شدنی است‌. از تحلیل داده‌های 120 ساله بارندگی چهار ایستگاه‌ قدیمی ایران (اصفهان، بوشهر، تهران و مشهد) چنین نتیجه شده است که در ایران خشکسالی‌ها با دوام حد‌اقل یک، دو، سه، چهار و پنج سال متوالی، صرف‌نظر از شدت آن‌ها‌، به طور میانگین هر چهار، هشت، 17، 33 و 40 سال یکبار رخ می‌دهند. حقیقت این است که ثروت آبی کشور همین بارشی است که میانگین مکانی آن در گستره کشور بین 140 تا 350 میلی‌متر در سال‌های مختلف نوسان دارد و لازم است این محدودیت به عنوان پیش‌فرض اصلی چالش‌های هوا، اقلیم، آب و خاک نسل حاضر و آینده در مد نظر قرار گیرد.