تأثیر سالیسیلیک‌اسید و سلنات‌سدیم بر رشد و ویژگی‏های فیتوشیمیایی سرخارگل (Echinacea angustifolia) در شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/jci.2024.366323.2859
چکیده

هدف: شوری، یکی از مهم‌ترین تنش‏های غیرزیستی است که تولید محصولات کشاورزی را کاهش می‏دهد. استفاده از ترکیبات محرک رشد به‌منظور کاهش اثرات تنش‏های محیطی در گیاهان اهمیت خاصی دارد. از این رو تحقیق حاضر به‌منظور بررسی اثر سالیسیلیک‌اسید و سلنات‌سدیم بر رشد، خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی سرخارگل (Echinacea angustifolia) در سال 1401 در گلخانه تجاری گیاهان زینتی در استان البرز در شرایط تنش شوری انجام شد.روش پژوهش: فاکتورهای موردمطالعه در پژوهش، شامل شوری در سه سطح (صفر، 100 و 200 میلی‏مولار کلریدسدیم) و محلول‏پاشی با سالیسیلیک‌اسید و سلنیمسلنات‌سلنیم در پنج سطح (شاهد، 5 و 10 میلی‏گرم در لیتر سلنات‌سدیم و 5/0 و 1 میلی‏مولار سالیسیلیک‌اسید) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در 3 تکرار صورت گرفت.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که 200 میلی‏مولار تنش شوری سبب کاهش معنی‏دار وزن تراندام هوایی (32 درصد)، وزن خشک ریشه (27 درصد)، کلروفیل کل (22 درصد)، محتوای نسبی آب برگ (16 درصد) و پتاسیم برگ (28 درصد) گردید، اما سبب افزایش نشت یونی (11 درصد)، فعالیت آنزیم کاتالاز (82 درصد)، فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (37/1 برابر) و سدیم برگ (19/2 برابر) شد. محلو‏ل‏پاشی با محرک‏های زیستی به‌ویژه 1 میلی‏مولار سالیسیلیک‌اسید سبب افزایش وزن تر ریشه (07/13 درصد)،  وزن خشک ریشه (74/13 درصد) و وزن تر اندام هوایی (59/15 درصد)، کلروفیل a، b و کل (به‌ترتیب 13/13، 29/14 و 08/12 درصد)، ، محتوای نسبی آب برگ (95/6 درصد)، عملکرد اسانس (59/27 درصد) شد. تیمار اثر متقابل شوری 100 میلی‏مولار و سالیسیلیک‌اسید یک میلی‏مولار دارای بیش‌ترین محتوای فنل، فلاونوئید و درصد اسانس بودند و بیش‌ترین وزن اندام هوایی گیاه و عملکرد اسانس در تیمار بدون تنش با سالیسیلیک‌اسید یک میلی‏مولار به‌دست آمد.نتیجه‌گیری: در مجموع استفاده از محرک‏های زیستی و به‌ویژه سالیسیلیک‌اسید 1 میلی‏مولار در شرایط تنش شوری در سرخارگل مورد پیشنهاد خواهد بود.