بررسی تطبیقی نقشههای اقلیمی ایران در طبقهبندی دمارتن گسترش داده شده و کاربست روش برای پهنهبندی اقلیم جهان
نویسندگان
1 استاد دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشجوی دکتری هواشناسی کشاورزی، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران
doi
10.22125/agmj.2022.156309چکیده
طبقهبندی اقلیمی دمارتن از نسل اول طبقهبندیهایی است که عموماً با هدف ارزیابی بومشناختی گیاهی تدوین شده و درجه خشکی مناطق در رابطه با پوشش نباتی طبیعی آنها را ارزیابی میکنند. به منظور افزایش کارایی این طبقهبندی در هویتیابی اقلیمی مناطق مختلف بهخصوص در عرضهای میانی نظیر ایران دو گسترش بر آن اعمال شده است. نخست، باز-تعریف طبقه خشک به دو زیر-اقلیم مجزا به منظور تطابق بیشتر با جغرافیای پوششنباتی و دیگری گسترش طبقات اقلیمی بر پایه میانگین دمای حداقل روزانه در سردترین ماه سال که نقشی اساسی در بومسازگان گیاهی نواحی مختلف دارد. بررسی تطبیقی مطالعات صورت گرفته با طبقهبندی دمارتن گسترش داده شده و نقشههای اقلیمی آنها در گستره ایران نشان داد که تفاوتها بیش از آنکه ناشی از اختلاف دورههای اقلیمی باشد در درجه اول معلول تراکم شبکه ایستگاهها و پراکندگی آنها است. کاربست طبقهبندی دمارتن گسترش داده شده در سطح جهان مبتنی بر پایگاه داده CRU نشان داد که با تعریف طبقه اقلیمی قطبی برای مناطقی که متوسط دمای سالانه آنها برابر یا کوچکتر از (°C) 10- است، میتوان این شاخص را در سطح جهانی مورد استفاده قرار داد. افزون بر این در مناطقی که میانگین سالانه دما در آنها در بازه 5- تا (°C) 10- قرار دارد و 5/8 درصد خشکیهای جهان را پوشش میدهد ویژگیهایی شبیه مناطق قطبی را دارند که در این مقاله به آن پرداخته شده است.