تأثیر تغییر اقلیم بر تقویم زراعی گندم بر مبنای سناریوی خوشبینانه واداشت تابشی (مطالعه موردی: جنوب استان خوزستان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقلیم شناسی، واحداهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 دانش آموخته دکتری آب و هواشناسی گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 دانشگاه شهید بهشتی

4 استادیار، گروه اقلیم شناسی، واحداهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

doi
10.22125/agmj.2022.242504.1100
چکیده

هدف از این تحقیق، آشکارسازی روند تغییرات اقلیمی در ایستگاههای مطالعاتی در جنوب استان خوزستان (آبادان، اهواز و دزفول) در دوره پایه (1980-2010) و بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر تقویم زراعی گندم در ایستگاه دزفول بر اساس سناریوی واداشت تابشی RCP2.6 است. داده‌های اقلیمی آینده تا سال 2040 با استفاده از پایگاه داده‌های CCAFS و WorldClim1.4 با تفکیک زمانی 5 دقیقه‌ای دریافت و توسط مولد هواشناسی SDSM مقیاس کاهی شد. در مرحله بعد نقشه متغیرهای بارش، دمای کمینه و بیشینه در محیط نرم‌افزار ArcGIS10.4 با روش IDW ترسیم شد. با توجه به هدف مطالعه، تغییرات محتمل طول فصل رشد در منطقه دزفول بررسی گردید. نتایج نشان داد که تا سال 2041 مراحل فنولوژیکی از کاشت تا برداشت حدود 15 روز کوتاهتر خواهد شد. تقدم زمانی در مرحله ظهور سنبله در انتهای دوره آینده، به‌طور متوسط 8 تا 10 روز خواهد بود. در مرحله رسیدگی فیزیولوژیکی یک نوسان مشاهده شد، به‌طوری‌که از سال 2021 تا 2031 مرحله رسیدگی دانه بین 22 فروردین تا 3 اردیبهشت متغیر است. ولی از سال 2031 تا 2040 بین اول فروردین تا 22 فروردین متغیر می‌باشد. به عبارت دیگر، پیش‌نگری مؤید آن است که رسیدگی گندم نسبت به دوره پایه بین 10 تا 15 روز زودتر رخ می‌دهد.