تأثیر ریزوباکتری‏های محرک رشد بر مهار زیستی و فعالیت برخی آنزیم‏های آنتی‏اکسیدانی دو ژنوتیپ مقاوم و حساس گندم (Triticum aestivum L.) آلوده به قارچ Fusarium graminearum

نویسندگان

1 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

2 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

3 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

4 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

doi
10.22059/jci.2024.362222.2833
چکیده

هدف: گیاه گندم هر ساله تحت تأثیر بیماری‏های قارچی مختلف از جمله بلایت فوزاریومی سنبله گندم قرار می گیرد. تلقیح بذور با ریزوباکتری‏های بومی افزاینده رشد گیاه (PGPR)، رویکردی مناسب در مدیریت سلامت، بهبود تولید و کیفیت محصولات کشاورزی می‏باشد.روش پژوهش: برای ارزیابی توانایی مهار زیستی و فعالیت آنزیم‏های آنتی‏اکسیدانتی پراکسیداز و کاتالاز توسط باکتری‏های اندوفیت در ژنوتیپ‏های مقاوم و حساس گندم آلوده به بیماری بلایت فوزاریومی سنبله، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در بهار 1401 در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل چهار جدایه باکتری Pseudomonas brassicacearum،Pseudomonas sp.، Exiguobacterium sp.،  Acinetobacter calcoaceticus و مخلوط آن‌ها بود.یافته‌ها: نتایج نشان داد که در توانایی مهار زیستی بین چهار جدایه، بیش‌ترین درصد بازدارندگی از رشد پرگنه قارچ بیمارگر مربوط به جدایة P. brassicacearum با مقدار 33/49 درصد بود. فعالیت آنزیم‏های آنتی‏اکسیدانی (پراکسیداز و کاتالاز) هم در رقم مقاوم آلوده و هم در رقم حساس آلوده در زمان‏های مختلف بعد از مایه‏زنی با قارچ، نسبت به شاهد افزایش چشم‏گیری داشت. تیمار مخلوط باکتری+رقم مقاوم+ آلوده با میانگین 41/12 بیش‌ترین و تیمار B3+ حساس+ شاهد با میانگین 59/3 کم‌ترین میانگین فعالیت آنزیم کاتالاز را نشان دادند. هم‏چنین تیمار مخلوط باکتری+رقم مقاوم+ آلوده با میانگین 93/1 بیش‌ترین و تیمار B3+ حساس+ شاهد با میانگین 58/0 کم‌ترین میانگین فعالیت آنزیم پراکسیداز را نشان دادند.نتیجه‌گیری: با توجه به کارایی بالای سویه‏های باکتریایی مورداستفاده در افزایش فعالیت آنزیم‏های آنتی‏اکسیدانتی و هم‏چنین توانایی فعالیت ضدقارچی آن‌ها می‏توانند به‌عنوان یک گزینه مناسب در تولید گیاهان سالم موردبررسی قرار گیرند.