فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سنجش سطح توسعه یافتگی مناطق شهری وآگاهی از الگوی توزیع فضایی محرومیت اولین گام در برنامه‌ریزی و اجرای سیاست های محرومیت زدایی در مناطق شهری است. شهر اصفهان، طی دهه‌های گذشته به علت جذب مهاجران زیاد، افزایش سریع جمعیت، تغییر در سبک زندگی و ... دچار مشکلاتی شده که موجب عدم تعادل در توسعه محلات مختلف شده به طوری که رفع محرومیت از محلات فقیر در صدر دغدغه‌های برنامه‌ریزان قرار گرفته است. با این‌حال عدم توجه به همه جنبه‌های محرومیت باعث مداخلات مقطعی و غیرهوشمندانه شده است. هدف پژوهش حاضر شناسایی مناطق محروم شهر اصفهان بر اساس یک نگاه همه جانبه و کمک به برنامه‌ریزی رفع محرومیت بر اساس جنبه‌های محرومیت خاص هر منطقه و محله می‌باشد. بدین منظور 34 شاخص در 4 بعد مشخص و پس از تعیین وزن آنها به روش مقایسه زوجی، شاخص محرومیت به دو روش تاپسیس و تحلیل عاملی برای 192 محله شهر اصفهان محاسبه گردید. روش تحقیق به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت مبتنی بر روشی توصیفی – تحلیلی است. داده‌های مورد نیاز عمدتا از داده‌های عینی و اسنادی و تعدادی هم بر اساس داده‌‌های ذهنی جمع‌آوری گردیده و چهار بعد اقتصادی، اجتماعی فرهنگی، کالبدی و زیست‌محیطی برای شاخص محرومیت لحاظ شده است. نتایج حاصل از تکنیک تاپسیس، تعیین‌کننده یک نوار محرومیت شامل محلاتی از شمال شرق اصفهان، بخش‌های شمالی مناطق مرکزی و بخش عمده‌ای از مناطق غرب می‌باشد. این موضوع درروش تحلیل عاملی شامل سه پهنه عمده شرق، شمال شرق و پهنه غرب می‌گردد. در هر دو روش اغلب مناطق شهر اصفهان ترکیبی از محلات محروم، نسبتاً محروم و برخوردار را دارا می‌باشند، لیکن بر اساس پهنه‌بندی انجام‌شده به هر دو روش، محلات مناطق شمال رودخانه شامل مناطق 2، 7، 9، 11، 14 و بخش‌هایی از مناطق 1و 3 دارای وضعیت نامناسب‌تری می‌باشند.