تغییر الگوی تفاوت های جنسیتی در عملکرد شناختی؛ آیا شناخت در ایران به سمت زنانه شدن پیش میرود؟
نویسندگان
1 پژوهشگاه علوم انسانی
doi
چکیده
در سنتهای پژوهشی، تفاوتهای جنسیتی در شناخت، در فاصله بین عوامل زیستی و فرهنگی اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است. نظر به تغییرات اجتماعی گستردهای که در دهههای اخیر در کشور ما اتفاق افتاده است هدف از پژوهش حاضر شناسایی تفاوتهای جنسیتی در تواناییهای شناختی بوده است. به این منظور نمونهای به حجم 661 (353 پسر و 308 دختر) کودک دبستانی به روش تصادفی انتخاب و در تواناییهای شناختی گستردهای سنجش شدند. نتایج نشان داد دختران گروه نمونه در متغیرهای استدلال سیّال، پردازش دیداری، حافظه کوتاه مدت و فعال، درک خواندن، سرعت پردازش، توانایی لامسهای، دانش و پیشرفت ریاضی، حافظه با تاخیر، تمایز شنیداری و دانش جامع، عملکرد بهتری از پسران دارند. بر این اساس پژوهش حاضر نتیجهگیری میکند که الگوی تفاوتهای جنسیتی در شناخت، در جامعه ما به نفع دختران تغییر کرده است. این تغییر الگو در نتیجه پاسخدهی متفاوت دختران و پسران به تغییرات اجتماعی مانند تغییر در نقشهای کلیشههای جنسیتی و یا تغییر در فرایندهای جامعهپذیری تبیین شده است. دختران به واسطه آنکه از یک سطح محرومتری شروع کردهاند به طور بیمحاباتری به تغییرات اجتماعی واکنش نشان داده و از آن بهره میبرند و همین امر نیز موجب برتری عملکرد شناختی آنها شده است.