بازپژوهی تروریسم از دیدگاه حقوق اسلامی و اسناد بین المللی:با تأکید بر نهضت های رهایی بخش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم.

2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم .

doi
10.22091/csiw.2021.5882.1895
چکیده

در فقه اسلامی مفاهیمی مانند ارهاب، اغتیال، فتک، بغی و محاربه وجود دارند که هرچند ممکن است کاملاً مترادف مفهوم تروریسم نباشند، ولی چون ازعوامل تهدید کننده امنیت به شمار می­ روند و از مصادیق «منکر» تلقی می شوند، اسلام با آن­ها مخالف است. بر این اساس، در فقه سیاسی اسلام، رفتارهایی مانند محاربه، یعنی سلاح برکشیدن به منظور ایجاد خوف و وحشت و سلب امنیت و آسایش از مردم، جرم ­انگاری و برای مقابله با آن مجازات­ های شدیدی مقرر شده است. از نظر اسناد بین­ المللی نیز نقض گسترده حقوق وآزادى­ هاى اساسى بشر، ازجمله سرکوب سیاسى و تبعیض­ هاى اجتماعى از موجبات اساسى اعمال خشونت ­آمیزى است که جرم ­ا­نگاری شده و عموماً تروریسم نامیده مى‏شوند. در این میان، کشورهای غربی با تفسیری موسّع از تروریسم و به تبعیت از پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون­های 1949 ژنو، مبارزه ­های نهضت ­های رهایی ­بخش را یک مخاصمه مسلحانه بین ­المللی تلقی کرده و مبارزه با آن‏ها را در قالب تروریسم پذیرفته ­اند. نگارندگان با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد مقایسه­اى و شیوه گردآورى منابع به صورت کتابخانه­اى، ضمن بیان دیدگاه اسلام و اسناد بین­ المللی درباره تروریسم، در صددند اثبات نمایند بر مبناى نگرش حقوق اسلامی، مبارزه­های نهضت­ های رهایی­ بخش در قالب جهاد اسلامى ‏یک «اقدام دفاعى» براى احقاق حق، دفع ستم و رفع فتنه و مقابله با ظلم و استکبار بوده و حق ­مدارانه است.