بررسی روند شکل گیری هویت ملی در ایران، از منظر قلمروخواهی
نویسندگان
1 دانشیارجغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
چکیده
نظامهای سیاسی در پی قلمروخواهی ملتها شکل میگیرد. قلمروخواهی، فرایندی است که توامان به تقسیم و ترکیب فضا منتهی میشود؛ بهگونهای که هم میتواند به تاسیس یک نظام سیاسی منتهی شود و هم یک نظام سیاسی موجود را چندپاره کند.. در این میان، هویت ملی به عنوان یک نیروی آیکونوگرافیک، رابطهای دو سویه با قلمروخواهی دارد و در یک تعامل پایدار، بر قلمروخواهی تاثیر میگذراد و متقابلاً از آن تاثیر میپذیرد. با توجه به اهمیت هویت ملی در ایجاد و بقاء کشورها، پژوهش حاضر رویکردی توصیفی-تحلیلی و استنباطی و بر پایه استدلال و بررسی اسنادی، کوشیده است تا نقش هویت ملی در شکلگیری قلمرو سیاسی در ایران را تبیین کند. یافتهها نشان داد که شکلگیری هویت ملی در ایران بیش از آنکه روندی مصنوعی، دستوری و از بالا باشد، به سبب تاریخ طولانی، پیوسته و دارای نقش فضایی مشخص، روندی طبیعی بوده است. برای شکل گیری این خودآگاهی در ذهن مردم ایران، مولفههای فضایی در مسیر تاریخ شکل گرفتهاند. بر این اساس قلمروخواهی در ایران به شکلگیری ملتی در کالبد فضایی مشخصی منتج شده که با گذشت قرنها توانسته است تا ملت، کشور و علت وجودی خود را حفظ کند. به نظر میرسد مردمی که در جغرافیایی ایران زندگی میکردند و میکنند نسبت به هویت ملی خود آگاه بودند و این هویت ملی با جغرافیای کشور چفت شده و قلمرو سیاسی کشور را شکل داده است. بر این اساس، بهنظر میرسد هویت ملی در ایران هویتی جغرافیایی بوده و مؤلفههای هویت ملی، مانند قوم، فرهنگ، مذهب، زبان و ... بر بستر آن، عینیت یافته است.
