بررسی اثرگذاری کود نیترژن و زمان آبیاری بر شار گاز دی اکسید‌کربنِ خاک، ویژگی های فوتوشیمیایی و عملکرد ذرت سینگل کراس 704 20.1001.1.23453419.1400.9.1.2.9

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 مربی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد هواشناسی کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22125/agmj.2020.223645.1095
چکیده

با انقلاب سبز و افزایش تولید در یکای سطح، کاربرد سم‌های و کودهای شیمیایی، به‌ویژه نیتروژن به میزان چشمگیری افزوده شده است. هدف این پژوهش بررسی اثرگذاری کودهای ازته و زمان آبیاری پس از کوددهی بر گسیل گاز دی‌اکسیدکربن از کشتزار ذرت می‌باشد. این پژوهش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، با تیمار کود نیتروژن در سه سطح 0 (N1)، 150 (N2) و 350 (N3) کیلوگرم کود اوره در هکتار، و زمان آبیاری پس از کود‌دهی در دو سطح (I1، آبیاری بی‌درنگ پس از کوددهی، و I2 ، آبیاری دو روز پس از کوددهی)، در سال زراعی 96-1395 در کشتزار پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری روی ذرت انجام شد. بر پایه یافته‌ها، سطوح مختلف کود نیتروژن تفاوت معنی‌داری بر شار گاز دی‌اکسیدکربن از خاک نداشتند، اما زمان آبیاری پس از کوددهی اثر بسیار معنی‌داری (P ≤ 0.01)، بر گسیل این گاز داشت. با افزایش فاصله زمان آبیاری پس از کوددهی گسیل این گاز کاهش یافت. بیشترین شار دی‌اکسیدکربن در گامه دهم نمونه‌برداری در تیمار آبیاری بی‌درنگ با مقدار mgC.m-2.h-142/366 و کمترین آن در گامه اول نمونه‌برداری در تیمار آبیاری دو روز پس از کوددهی با مقدار mgC.m-2.h-1 86/45 دیده شد. همچنین بررسی اثرگذاری سطوح مختلف کود نیتروژن حاکی از تفاوت معنی‌دار بر عملکرد و ویژگی‌های فوتوشیمیایی گیاه ذرت بود (P ≤ 0.01). به‌طوری‌که بیشترین و کمترین میزان عملکرد به‌ترتیب با 36 کیلوگرم و 4/13 کیلوگرم در مترمربع برای تیمارهای N3 و N1 به‌دست آمد. همچنین بررسی اثرگذاری زمان آبیاری بر عملکرد و ویژگی‌های فوتوشیمیایی گیاه ذرت نشان داد که، تغییر زمان آبیاری پس از کوددهی اثر معنی‌داری بر پارامترهای مورد بررسی نداشت. نتیجه‌گیری می‌شود که زمان آبیاری بر عملکرد و دیگر ویژگی‌های فتوشیمیایی ذرت اثرگذار نبود، ولی زمان آبیاری بی‌درنگ پس از کوددهی می‌تواند بر تثبیت کود در خاک و افزایش فعالیت گیاه و ریزاندمک‌های درون خاک اثر گذاشته و افزایش شار دی‌اکسیدکربن را در پی داشته است.