فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از تحقیق حاضر، بررسی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت متغیرهای اقلیمی (دما و بارش فصول بهار و زمستان) بر عملکرد محصول گندم دیم در استان کرمان (ایستگاه کرمان) بوده است. بدین منظور از داده‌های دوره‌ زمانی 95-1363 و رهیافت الگوی خود رگرسیونی با وقفه‌های توزیعی استفاده شد. آزمون کرانه‌ها، مؤید وجود هم‌انباشتگی بین متغیرها بوده و نشان داد که در بلندمدت، بین دو متغیر اقلیمی و عملکرد گندم دیم رابطه‌ی مثبت و معنی‌داری وجود دارد. مقادیر کشش‎های بلندمدت متغیرهای دما و بارش فصول بهار و زمستان به‌ترتیب ۷۱/۱، 4/0، ۳۶/۰ و ۵۲/۱ به‌دست آمد. بدین معنی که در بلندمدت با افزایش/کاهش متغیرهای یاد شده، عملکرد گندم دیم افزایش/کاهش خواهد یافت. همچنین ضرایب متغیرهای بارش بهار، بارش زمستان و دمای زمستان در کوتاه‌مدت به‌‌ترتیب 191/0، 169/0 و 611/0 به دست آمد. بر این اساس، یک درصد افزایش در بارش بهاره موجب حدود 19/0 درصد افزایش در عملکرد گندم دیم و یک درصد افزایش در بارش زمستانه منجر به کاهشی 16/0 درصدی می‌شود. همچنین، یک درصد افزایش در دمای زمستان باعث 61/0 درصد افزایش در عملکرد گندم دیم در کوتاه‌مدت خواهد شد. مطابق این نتایج، پاسخ عملکرد گندم دیم به تغییرات متغیرهای اقلیمی در بلندمدت به مراتب معنی‌دارتر است. ضریب مدل تصحیح خطا کوتاه‌مدت نیز منفی و در سطح یک درصد معنی‌دار بود که رابطه‌ی بلندمدت پایدار بین کلیه متغیرهای مدل را تأیید نمود.