مقایسه شاخصهای SPI، RDI و SPEI جهت پایش خشکسالی در شرایط تغییر اقلیم (مطالعه موردی: ایستگاه کرمانشاه) 20.1001.1.23453419.1400.9.1.3.0
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22125/agmj.2021.249498.1103چکیده
در سالهای اخیر در اثر پدیده گرمایش جهانی و تغییرات عوامل هواشناسی، رخداد خشکسالی در مناطق مختلف جهان افزایش یافته است. هدف از پژوهش حاضر پایش خشکسالی با استفاده از شاخصهای SPI، RDI و SPEI و بررسی خصوصیات این پدیده (شدت، بزرگی و تداوم خشکسالی) در در شرایط تغییر اقلیم در ایستگاه کرمانشاه طی دوره آماری 1963 تا 2019 میباشد. پنجرههای زمانی مورد بررسی 6، 12 و 24 ماهه بودند. جهت برآورد مقادیر تبخیرتعرق پتانسیل (ETp) از معادله هارگریوز-سامانی استفاده شد. روندیابی سری دادهها با آزمون من-کندال انجام شد. همچنین برای تعیین نقاط تغییر و جهش در سری زمانی، روش من-کندال رتبهای، بکار رفت. نتایج نشان داد در دوره مطالعاتی، مقادیر دمای هوا و ETp در ایستگاه کرمانشاه افزایش یافته است در حالی که مقادیر بارش کاهش نشان داد. حساسیت دو شاخص RDI و SPEI به تغییرات اقلیمی بیشتر از شاخص SPI به دست آمد. بر اساس نتایج، در پنجره زمانی 6 ماهه، و در شاخصهای SPI و RDI، بزرگی خشکسالی و ترسالی در دوره بعد از 1994 (سال جهش) در قیاس با دوره قبل از آن، کاهش یافته است در حالی که در شاخص SPEI این حالت فقط در شرایط ترسالی مشاهده شد و در شرایط خشکسالی تغییرات این دو دوره قابل ملاحظه نبود. در هر 3 شاخص و در پنجرههای زمانی 12 و 24 ماه، بزرگی خشکسالی در دوره بعد از سال 1994 نسبت به دوره قبل از آن، افزایش نشان داد. در پنجرههای زمانی 12 و 24 ماه، تغییرات بزرگی خشکسالی دو شاخص RDI و SPEI برای هر دو دوره قبل و بعد از 1994 بیشتر از SPI بود.