بررسی نوسان اقلیم در استان فارس با استفاده از جابهجایی نصف النهاری نوار پرارتفاع جنب گرمسیری
نویسندگان
1 کارشناس ارشد هواشناسی کشاورزی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jphgr.2014.50623چکیده
نوار همگرایی درونگرمسیری (ITCZ) درگذر فصل دارای جابهجایی نصفالنهاری است. تغییر موقعیت ITCZ روی موقعیت نوار پرارتفاع جنب گرمسیری (STH) اثر میگذارد. هدف پژوهش، بررسی نوسان اقلیمی در فارس با مطالعۀ موقعیت پرارتفاع جنب گرمسیری است. دادههای ماهانۀ ارتفاع ژئوپتانسیل سطح 500 میلیبار، از تحلیل مجدد NCEP بهدست آمد و نصفالنهار E°5/52 در نظر گرفته شد. با مشاهدۀ سری نقشههای 500 میلیباری و توجه به امواج غربی و STH، تراز ارتفاعی 5840 متر، بهمنزلۀ مرز شمالی نوار پرارتفاع جنب گرمسیری (NBSTH) مد نظر قرار گرفت و سری زمانی ماهانۀ موقعیت NBSTH بهکمک برنامهنویسی در GrADS ساخته شد. نتایج نشان داد موقعیت NBSTH به اندازۀ 7/2 بهسمت عرضهای جغرافیایی شمالیتر جابهجا شده است، بنابراین سیگنال نوسان اقلیمی در منطقه مشخص شد. این مسئله موجب افزایش دورۀ حاکمیت STH و کاهش دورۀ فصل بارش میشود. موقعیت و جابهجایی NBSTH بیش از اینکه بر میزان بارش مؤثر باشد، روی طول فصل بارش اثر دارد. زمانیکه موقعیت NBSTH از عرض جغرافیایی ایستگاه پایینتر رود، فصل بارش آن ایستگاه آغاز خواهد شد و زمانی پایان میپذیرد که تحت تأثیر پرارتفاع جنب گرمسیری (NBSTH) باشد. نتایج نشان داد طول فصل بارش در آباده شش ماه و نیم، شیراز شش ماه و در لار پنج ماه در سال است.