دوگانگی فضایی زیست پذیری در منطقه 7 کلانشهر تهران
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
چکیده
ناهمگونیهای فضایی در شهرها محصول مناسبات و روابط پیچیده اقتصادی و اجتماعی با محیط طبیعی هستند. وجود نابرابریهای فضایی در شهرها و اهمیت و نقشی که این نابرابریها در زیست پذیری و توسعه آنها دارد، سبب شده که رویکرد پایداری در این فضاها بر مبنای دوگانگی فضایی زیست پذیری مورد توجه ویژهای قرار بگیرد. هدف این پژوهش تبیین دوگانگیهای فضایی شاخصهای زیست پذیری در دو پهنه شرقی و غربی منطقه 7 شهرداری تهران بوده است. روش تحقیق به لحاظ ماهیت کاربردی و به لحاظ روش مبتنی بر روشی توصیفی – تحلیلی است. دادههای مورد تحلیل از پیمایش حاصلشده و نمونه آماری متشکل از ساکنان منطقه هفت بوده است و توزیع نمونه بهصورت خوشهای تصادفی است. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه است. برای تحلیل دادههای ناهمگونی فضایی و دوگانگی در فضا از مدل TOPSIS استفادهشده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که محله نیلوفر با 0.967 امتیاز رتبه یک و محله عباسآباد با امتیاز 0.914 بیشترین امتیاز زیست پذیر بودن را به خود اختصاص دادند محلههای هستند در قسمت شمالی منطقه قرار گرفتند در مقابل محله شاهد و نظامآباد به ترتیب با 0.082 و 0.220 کمترین امتیاز به خود اختصاص دادند و محلاتی هستند که ازنظر ساختار فضایی با تراکم جمعیتی بالا، مهاجرنشین و دارای شبکه معابر کمعرض میباشد و ازنظر ارزش اقتصادی و جمعیت بیکاری در شرایط مناسی قرار ندارند. در منطقه 7 شهر تهران تصمیمگیریهای اقتصادی، تغییر در کاربری اراضی مسکونی و تبدیل آن به مراکز تجاری و اداری محلهها و مناطق سبب کاهش زیست پذیری و عدالت فضایی شده است که پیامد آن ظهور مشهود دو کانگی فضایی در این مناطق است و بهتبع آن افت زیست پذیری بهتدریج فشار خود را به مناطق مجاور وارد آورده و بر کل شهر تأثیرگذار بوده و درنهایت پایداری شهری تحقق نمییابد.