هیدرودیپلماسی در عمل: تحلیل چالش رودخانه های مرزی ایران و نتایج امنیتی-انتظامی آن
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
منابع آب به خصوص منابع آبی مشترک میتوانند عامل مشارکت و همکاری بین کشورها و یا عامل ایجاد درگیری و تنش بین آنها باشند که این مسئله به ساختارهای مدیریتی و بهرهبرداری از این منابع بستگی دارد. آنچه که منابع آب مشترک را به عاملی برای بحران و تنش بین کشورها تبدیل کرده است، عدم وجود ساختار مدیریتی مناسب در بهرهبرداری مشترک و حکمرانی آن بوده است. از اینرو، تلاش برای درک پیچیدگیهای جغرافیایی و سیاسی در حوضه رودخانه مرزی در قلمروی ملی و بینالمللی باید دیدگاههای میان رشتهای و حیاتی را در نظر گرفت. بهطوریکه منابع آب به خصوص منابع آبی مشترک میتوانند عامل مشارکت و همکاری بین کشورها و یا عامل ایجاد درگیری و تنش بین آنها باشند که این مسئله به ساختارهای مدیریتی و بهرهبرداری از این منابع بستگی دارد. بر این مبنا، جهت نگارش پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی بهره گرفته شده است. پرسش-هایی که در پژوهش حاضر مطرح است؛ 1) ایران چگونه میتواند چالش رودخانههای مرزی خود را حل و فصل نماید؟ 2) نتایج امنیتی- انتظامی چالش رودخانههای مرزی ایران کدام است؟ نتایج تحقیق نشان میدهد اگر کشور ایران مبتنی بر هیدرودیپلماسی و مدیریت یکپارچه رودهای مرزی در مناسباتش با همسایگان عمل نماید، میتواند در آینده خود را از بحران و به عبارت گویاتر فرابحران آب برهاند و به امنیت پایدار آبی در چهارگوشه ایران دست یابد که تحقق این امر میتواند نتایج امنیتی- انتظامی بحران کم آبی (آسیبپذیری معیشت، مهاجرت گسترده، بحران زیست محیطی، ناآرامی اجتماعی و...) که هم اکنون در مناطق مرزی کشور و برخی استانهای بزرگ وجود دارد، کنترل و کمرنگ نماید.
