پارامترهای مورفومتری سیرک‌های یخچالی در ارتفاعات مرکزی استان کرمان

نویسندگان

1 دکترای ژئومورفولوژی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
چکیده

شناخت و تحلیل مورفومتریک و آلومتریک سیرک‌های یخچالی، برای برنامه‌ریزی محیطی ضروری است. با تحلیل مورفومتری و آلومتری سیرک‌های یخچالی می‌توان به تغییرات محیطی و نوسانات آب و هوایی در طی دوره‌ی کواترنر پسین پی برد. هدف اصلی این پژوهش؛ شناسایی، طبقه بندی و تحلیل پارامترهای مورفومتریک سیرک‌های یخچالی ارتفاعات مرکزی استان کرمان بر اساس تکنیک-های ژئوماتیک و روش‌های جدید است. در ابتدا با استفاده از مدل رقومی ارتفاعی (DEM) و با توجه به منحنی‌های میزان خط الرأس-های اصلی، فرعی و خط القعرهای منطقه بر روی نقشه به دقت ترسیم شدند. همچنین در ارتفاعات بالای سه هزار متر این منطقه، تعداد 884 سیرک یخچالی شناسایی و در روی نقشه شیب کلاس بندی شده به دو فرمت خطی و پلیگونی ترسیم شدند. با برازش مدل‌های توانی بر پروفیل طولی سیرک‌ها به استخراج ضرایب و پارامترهای آماری سیرک‌های منطقه اقدام گردید. عملیات رده بندی سیرک‌های یخچالی بر مبنای روش‌های ویلبورگ و رودبرگ، ایوانس و کوکس انجام گرفت. برای مورفومتری این سیرک‌ها از پارامترهایی چون (L)، (W)، (H)، (L/W)، (L/H)، (W/H) و اندازه سیرک استفاده شده است. بر اساس نتایج تحقیق تعداد 185 سیرک رده N2, N1 وN3 و تعداد 699 سیرک رده N4 و N5 در محدوده مورد مطالعه وجود دارد. میانگین ضریب b برای محور طولی سیرک-های ردهN2, N1 وN3 ارتفاعات بیدخوان، لاله زار، هزار، جوپار و جبال بارز کمتر از 1 است که B<1است و رفتار آلومتری برای سیرک‌های این ارتفاعات منفی است. میانگین ضریب b برای سیرک‌های این رده در ارتفاعات پلوار برابر با 1/0171 است که 1< B است و تا حدودی وضعیت آلومتری برای این سیرک‌ها برقرار است.