بررسی تأثیر تاریخ کاشت، آبیاری و تغذیه بر عملکرد دانه و روغن گیاه دانسیاه (Guizotia abyssinica (L.F.) Cass) در منطقه پاکدشت
نویسندگان
1 گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران. رایانامه: elias.soltani@ut.ac.ir
2 گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران. رایانامه: benakashani@ut.ac.ir
3 گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران. رایانامه: maryammansori@ut.ac.ir
4 نویسنده مسئول، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران. رایانامه: Ghakbari@ut.ac.ir
doi
10.22059/jci.2023.352989.2778چکیده
هدف: بررسی گیاه امیدبخش گیاه دان سیاه با هدف تأمین روغن در شهرستان پاکدشت.روش پژوهش: این پژوهش بهصورت کرتهای دوبار خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی درسه تکرار در سال 1400 در مزرعه پژوهشی پردیس ابوریحان در پاکدشت اجرا شد. در این مطالعه دور آبیاری در سه سطح (هفت روز یکبار، 10 روز یکبار و 13 روز یکبار) بهعنوان عامل اصلی و عامل فرعی تاریخ کاشت در دو سطح (15 خردادماه و یکم تیرماه) و عامل فرعی- فرعی کوددهی با کودهای زیستی در چهار سطح شاهد (بدون کود زیستی)، کود زیستی شیفت، کود زیستی کریس و تلفیق کودهای زیستی شیفت و کریس منظور شد.یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که گیاهان کشتشده در تاریخ یکم تیرماه در تمامی صفات موردبررسی (شامل اجزای عملکرد، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک) و در هر سه سطح آبیاری آزمایششده، نسبت به گیاهان کشتشده در تاریخ 15 خردادماه برتر بودند. عملکرد دانه نیز رفتاری همراستا با تعداد و وزن دانه از خود نشان داده است، یعنی با افزایش سطوح تنش خشکی، عملکرد دانه بهطور معنیداری در هر دو تاریخ کاشت موردبررسی کاهش یافته است. با این وجود، نسبت کاهش عملکرد دانه تحت تأثیر تنش خشکی، در گیاهان کشتشده در تاریخ یکم تیرماه بهطور معنیداری کمتر از گیاهان کشتشده در تاریخ 15 خردادماه بود.نتیجهگیری: در مجموع کشت گیاه دانسیاه در تاریخ یکم تیرماه بهعنوان گیاهی امیدبخش که هم از نظر زراعی عملکرد قابلقبولی داشته و هم محصول تولیدی از روغن بالایی برخوردار است، بههمراه کاربرد کود زیستی کریس در شرایط آبوهوایی مشابه قابلتوصیه است.
