تأثیر ملاتونین بر پارامترهای بیوشیمیایی و سیستم دفاعی آنتی‏ اکسیدانی ریحان (Ocimum basilicum L.) تحت سمیت مس و روی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران. رایانامه: h.oloumi@kgut.ac.ir

2 گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران. رایانامه: h.mozafari@kgut.ac.ir

3 گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران. رایانامه: alizamani65@gmail.com

4 گروه کشاورزی، دانشگاه فنی و حرفه‏ای، تهران، ایران. رایانامه: soudabeh.nourzad@srbiau.ac.ir

doi
10.22059/jci.2023.351060.2761
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثر تیمار ملاتونین در تحمل گیاه ریحان نسبت به بیش‏بود عناصر معدنی مس و روی انجام شد.روش پژوهش: اثر تیمار ملاتونین (در دو سطح صفر و 100 میکرومولار) در تحمل گیاه ریحان نسبت به بیش‏بود عناصر معدنی مس (50 و 150 میکرومولار) و روی (50 و 100 میکرومولار) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه‏ دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان در سال 1396 بررسی شد.یافته­ ها: اثر سه‏گانه ملاتونین، روی، مس و اثر دوگانه ملاتونین و روی بر محتوای آب نسبی برگ، کلروفیل کل، کاروتنوئید، پروتئین، قند محلول و احیاشده، آنتوسیانین و فلاونوئید در سطح احتمال یک درصد معنی‏دار شد. شاخص‌های پایداری غشا و محتوای نسبی آب برگ در گیاه ریحان با کاربرد ملاتونین به‌صورت جداگانه و توام با فلزات مس و روی بهبود یافت و میزان قندهای احیا، کلروفیل و کاروتنوئید تحت تأثیر سمیت روی و مس کاهش یافتند.نتیجه ­گیری: ملاتونین با بهبود ویژگی‌های فیزیولوژیکی به‌ویژه پایداری غشا و هم‌چنین ترکیبات فلاونوئیدی، آنتوسیانین و گلوتاتیون منجر به کاهش اثرات منفی ناشی از بیش‏بود مقادیر مس و روی به‌ویژه در غلظت 50 میکرومولار این دو فلز بر پارامترهای رشدی شد.