بررسی تاثیر استراتژی های رقابتی بر بازارگرایی و توسعه محصول جدید در بانک های تجاری کشور

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی، دانشگاه تهران

2 دانشیار و عضو هیأت علمی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

بر اساس آمارهای بانک مرکزی، تأسیس بانک­ها و مؤسسات مالی جدید در طی سال­های اخیر افزایش چشمگیری داشته‌است. معنای این واقعیت رقابتی­تر شدن بیش از پیش بازار خدمات بانکی و سخت­تر شدن جذب و حفظ مشتری توسط بانک­ها است. بدیهی است که در این فضا بانک­ها و موسساتی موفق­تر خواهند‌بود که به مقوله­ی استراتژی­های رقابتی، بازارگرایی و توسعه محصول جدید به طور جدی­تری توجه نشان دهند. بنابراین در پژوهش حاضر با فرض سه رابطه اصلی میان الف) استراتژی­های رقابتی و توسعه محصول جدید، ب) استراتژی­های رقابتی و بازارگرایی، ج) بازارگرایی و توسعه محصول جدید، به بررسی رابطه­ی بین استراتژی­های رقابتی با بازارگرایی وتوسعه محصول جدید در بانک­های تجاری کشور پرداخته شده است. بدین منظور جهت پاسخگویی به سوالات تحقیق، داده‌های موردنظر با استفاده از ابزار پرسشنامه و از طریق نمونه‌ای 257 تایی که شامل مدیران و کارشناسان ادارات مرکزی 15 بانک تجاری کشور بوده است، گردآوری شده و مبنای تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. ضمن اینکه جهت تحلیل داده‌ها و بررسی روابط میان متغیرهای گوناگون تحقیق نیز از نرم­افزار­های آماری SPSS 19 و PLS استفاده گردیده است. نتایج این پژوهش از چارچوب مفهومی کلی و فرضیات آن پشتیبانی می­کند. یافته­ها نشان می­دهد که فعالیت توسعه محصول جدید بانک­ها از استراتژی­های رقابتی آن‌ها هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیر­مستقیم از طریق متغیر بازارگرایی تاثیر می­پذیرد. بر اساس یافته­های پژوهش، در بانک­های تجاری ایران، استراتژی تمایز نسبت به دو استراتژی رهبری هزینه و تمرکز بیشترین تاثیر را در فعالیت توسعه محصول جدید دارد. همچنین بانک­­هایی که استراتژی تمرکز را در پیش گرفته­اند بسیار کمتر از بانک­­های دیگر به فعالیت محصول جدید مشغولند. ضمن آن‌که نتایج آشکار ساخت که به دلیل گستردگی بازار در صنعت بانکداری، علیرغم نگاه به استراتژی­ رقابتی به عنوان یک متغیر طبقه­ای در ادبیات استراتژی، بانک­ها به صورت همزمان از ترکیبی از استراتژی­های رقابتی استفاده می­نمایند.