پیش‌نگری خشکسالی با استفاده از داده‌های گزارش پنجم ارزیابی تغییر اقلیم در منطقه بیرجند

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 کارشناس آموزشی گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بیرجند و دانش‌آموخته دکتری آبیاری و زهکشی، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی آب ، دانشکده آب و خاک ، دانشگاه زابل، زابل ، ایران

4 استادیار گروه علوم و مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22125/agmj.2020.221273.1091
چکیده

خشکسالی از گسترده‌ترین و مخرب‌ترین بلایای طبیعی است که پیامدهای تغییر اقلیم موجب افزایش رخداد آن شده است. در این مطالعه، با استفاده از خروجی های 5 مدل‌ از مجموعه CMIP5 پیشنهادی در گزارش پنجم هیات بین الدول تغییر اقلیم  (شامل: MIROC-ESM، GFDL- ESM2M، HadGEM2-ES، CSIRO-MK3.6 و IPSL-CM5A-LR) تحت سناریوهای واداشت تابشی RCP4.5 و RCP8.5 و ریزگردانی آن‌ها به کمک مدل آماری LARS-WG، داده‌های بارش و دما برای دوره آینده(2055-2025) پیش نگری شد. سپس با استفاده از این داده‌ها، وضعیت خشکسالی در منطقه مطالعاتی بیرجند به کمک شاخص خشکسالی پالمر خودواسنج (SC-PDSI) طی دوره پایه (2005-1975) و آینده مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان‌دهنده آن است که طی سال‌های آینده شرایط خشکسالی نسبت به دوره پایه افزایش می یابد که این مسئله می تواند از پیامدهای وقوع تغییر اقلیم در منطقه باشد. در دوره آماری (2035- 2026) بر اساس پیش‌نگری مدل‌ها تحت هر دو سناریو و مقادیر شاخص SC-PDSI، شدت خشکسالی کشاورزی بیش از سالهای دیگر دوره آینده است. نتایج همچنین نشان می‌دهد ، مدل‌های MIROC-ESM و CSIROMK 3.6 و نیز سناریو 8.5 بیشترین تعداد سال همراه با خشکسالی را در آینده پیش‌نگری می‌کنند.