ارزیابی واکنش ارقام بهاره کلزا به تنش خشکی انتهایی در کرج

نویسندگان

1 دانشیار گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 استاد، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، تخصص: فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانه های روغنی

3 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج، بخش تحقیقات دانه های روغنی

4 دانشجوی دکتری دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jci.2022.347418.2740
چکیده

هدف: آب قابل‌دسترس به‌منظور آبیاری کلزا در اواخر فصل رشد به‌دلیل استفاده از منابع آبی برای زراعت‌ های پرسود بهاره افت شدیدی می‌یابد. بنابراین گزینش ارقام مقاوم به خشکی برای موفقیت در تولید این محصول بسیار حائز اهمیت است.روش پژوهش: به‌منظور بررسی واکنش ارقام کلزا (Brassica napus L.) به تنش خشکی آخر فصل، آزمایشی مزرعه­ای به‌صورت کرت­های خردشده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار در دو سال زراعی (98-1396) در مزرعه تحقیقاتی موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج انجام شد. تیمارهای تنش خشکی شامل آبیاری کامل (شاهد)، قطع آبیاری از مرحله خورجین­دهی تا پایان رشد و قطع آبیاری از مرحله گلدهی تا پایان رشد در کرت­های اصلی و ارقام بهاره کلزا شامل ساری­گل، آر جی اس 003، هایولا 401، ظفر و دلگان در کرت­های فرعی بودند.یافته­ ها: نتایج نشان داد تنش خشکی به خصوص در قطع آبیاری از گلدهی در تمام ارقام موردمطالعه منجر به کاهش معنی­دار طول دوره رشد، تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، درصد روغن، عملکرد روغن، کارایی مصرف آب در تولید دانه و کارایی مصرف آب در تولید روغن گردید. در شرایط آبیاری کامل ارقام دلگان، ظفر و آر جی اس 003 و در شرایط تنش خشکی ارقام آر جی اس 003 و دلگان بیش‌ترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند.نتیجه­ گیری: ارقام آر جی اس 003 و دلگان به‌عنوان ارقام مناسب در کرج در شرایط تنش خشکی آخر فصل توصیه می­گردند.