بررسی عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیک ارقام گندم تحت تأثیر کاربرد نیتراپایرین در شرایط خاکورزی متفاوت
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.
2 دانشیار مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهر قدس
4 دانشجوی دکتری اکولوژی گیاه زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی
5 دکتری اکولوژی گیاه زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
6 دانشآموخته دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
7 دانشجوی دکتری اکولوژی گیاه زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jci.2023.349512.2748چکیده
کاربرد مهارکننده نیتریفیکاسیون نیتراپایرین به جهت حفظ و نگهداری طولانیمدت کود اوره در خاک و جلوگیری از آبشویی آن حیاتی است. از این رو این مطالعه باهدف بررسی عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیک ارقام گندم در شرایط کاربرد سطوح مختلف کودی و خاکورزی اجرا شد. این پژوهش بهصورت کرت خردشده فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در منطقه کرج طی دو سال زراعی (از 1398 تا 1400) اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل دو سطح خاکورزی (بیخاکورزی و خاکورزی مرسوم) در کرت اصلی و سه سطح کودی (اوره، ترکیب نیتراپایرین + اوره و شاهد (کرت اصلی) و دو رقم (رخشان و پیشگام) در کرت فرعی بود. نتایج تجزیه مرکب نشان داد بالاترین عملکرد دانه گندم در رقم رخشان با 8331 کیلوگرم در هکتار و سطح کودی اوره+نیتراپایرین در بی خاکورزی به دست آمد که نسبت به کاربرد اوره 15/6 درصد برتری داشت. همچنین در هر دو سیستم خاکورزی بیشترین میزان شاخص سطح برگ و شاخص بهرهوری نیتروژن نیز در همین تیمار به دست آمد بهطوریکه در مقایسه با تیمار کاربرد اوره بهترتیب 1/6، 7/2 درصد در بیخاکورزی و 8/0 و 3/1 درصد در خاکورزی مرسوم بیشتر بود. بهطورکلی میتوان گفت کاربرد نیتراپایرین باعث بهبود عملکرد گندم در هر دو سطح خاکورزی شد. کاربرد نیتراپایرین علاوه بر بهبود عملکرد گیاه میتواند در کاهش مخاطرات زیستمحیطی ناشی از مصرف کودهای شیمیایی همچون اوره نیز مؤثر باشد.
