پایش خشکسالی هواشناسی با استفاده از شاخص SPI (مطالعه موردی: استان لرستان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سازه‌های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان

doi
10.22125/agmj.2019.166334.1052
چکیده

در مطالعه حاضر از شاخص استاندارد شده بارش (SPI)، به عنوان سنجه‌ای جهت پایش خشکسالی هواشناسی استفاده شد. بزرگی، مساحت تحت پوشش، میزان بارش و فراوانی خشکسالی (در یک دوره آماری 46 ساله) برای 13 ایستگاه باران‌سنجی استان لرستان در 5 مقیاس زمانی (3، 6، 12، 24 و 48 ماهه) تعیین گردید. رخدادهای خشکسالی بر اساس منحنی‌های تداوم- مساحت- فراوانی (DAF) و شدت- مساحت- فراوانی (SAF) دسته‌بندی و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که طولانی‌ترین دوره خشکسالی 11 ماهه در طی دوره 12 ماهه در همه ایستگاه‌ها (به ‌جز کهمان) رخ داد و در شدیدترین دوره خشکسالی‌ها به ترتیب در ایستگاه‌های کشور، دورود و کاکارضا به میزان 4/24، 4/23 و 1/22 میلی‌متر کمبود بارندگی اتفاق افتاد. بررسی منحنی‌های DAF و SAF نشان داد که بیش‌ترین سطح منطقه دارای کم‌ترین فراوانی نسبی خشکسالی و بزرگی کم با سطح تأثیر 45 درصد است. بررسی دوره بازگشت خشکسالی‌های شدید در ایستگاه‌ها نشان داد که خشکسالی‌های شدید با دوره بازگشت 500 ماهه (احتمال 2/0 درصد) برای همه مقیاس‌ها اتفاق خواهد افتاد. نتایج این پژوهش می‌تواند برای پایش خشکسالی در مناطق مختلف استان مورد استفاده قرار گیرد.