تحلیل سیستمی تقسیم سیاسی فضا در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادجغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار جغرفیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
چکیده
تقسیمات کشوری به عنوان یکی از ابزارهای سازماندهی با دو هدف بهینه کردن مکانها و بهینه کردن کارکردها و فعالیتها صورت میپذیرید که نهایتاً سبب بارورسازی ظرفیتهای درونمکانی و دستیابی به توسعۀ محلی، ملی و منطقهای خواهد شد. حال از آنجا که تصمیمات نادرست مرتبط با فضای جغرافیایی کشور میتواند با توجه به وجود شرایط طبیعی نامتوازن، عدم توزیع یکنواخت منابع حیاتی و وجود یک سیستم حکومتی متمرکز که منجر به عدم توزیع بهینۀ جمعیت و امکانات در کشور ایران شده است؛ میتواند موجب بروز و ظهور عوامل چالشزای گوناگون، ناهمگونی هایی همچون توسعۀ نامتوازن استانها و بطور کلی ایجاد آثار منفی بر منافع کشور شود. در این میان شناخت چگونگی اثرگذاری عناصر و عوامل مؤثر بر تقسیم سیاسی فضای ایران با هدف کسب دید واقع بینانه و همه جانبه در این زمینه، جهت رفع و حل چالشهای موجود و کاهش و کنترل آثار منفی عوامل و عناصر نامبرده جهت تحقق اهداف تقسیم سیاسی فضا ضروری میباشد. بنابراین، پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی با روش جمعآوری اطلاعات کتابخانهای- میدانی و بکارگیری آزمون استنباطی فریدمن جهت شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر تقسیم سیاسی فضای ایران در قالب تفکر سیستمی انجام شد. سپس از طریق تحلیل سیستمی همراه با ارائۀ مدل در بستر نرمافزار vensim به ارزیابی میزان و چگونگی نقشآفرینی عناصر مؤثر در تقسیم سیاسی فضای ایران پرداخته شد. در نهایت دریافتیم از میان عوامل مؤثر شناسایی شده، سه عامل شکل حکومت، عوامل غیررسمی و جمعیت غالباً بیشترین تأثیر منفی را بر تقسیم سیاسی فضای ایران دارند.
