اثر کاربرد مایکوریزا و فسفر بر خصوصیات رشدی و فیزیولوژیکی ذرت و کینوا در کشت مخلوط به روش جایگزینی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. رایانامه: t.rostami129@shahroodut.ac.ir

2 نویسنده مسئول، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. رایانامه: habbasdokht@shahroodut.ac.ir

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. رایانامه: h.makarian@shahroodut.ac.ir

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران. رایانامه: m.gholipoor @shahroodut.ac.ir

5 گروه تحقیقات گیاهان دارویی و فراورده های جانبی، مؤسسه جنگل ها و مراتع، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. رایانامه: karimzadeh@rifr.ac.ir

doi
10.22059/jci.2023.357310.2806
چکیده

هدف: این مطالعه به­منظور بررسی مایکوریزا و کود فسفر بر برخی صفات مورفوفیزیولوژی و عملکرد کینوا (Chenopodium quinoa willd) و ذرت (Zea mays L.) در شرایط کشت مخلوط به روش جایگزینی انجام شد.روش پژوهش: آزمایش به‌‌‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی شاهرود در شهرستان­های شاهرود و میامی انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل نسبت­های کشت خالص کینوا، 75 درصد کینوا+ 25 درصد ذرت، 50 درصد کینوا+ 50 درصد ذرت، 25 درصد کینوا+ 75 درصد ذرت و خالص ذرت به­عنوان فاکتور اول و تیمار فسفر در سه سطح (صفر، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار) و مایکوریزا در دو سطح (مصرف و عدم مصرف) به‌عنوان فاکتور دوم و سوم در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد خصوصیات رشدی و عملکرد کینوآ  و ذرت تحت تأثیر فاکتور­های مختلف مورد استفاده قرار گرفت.یافته ­ها: براساس نتایج حاصل از آزمایش اکثر صفات مورد مطالعه تحت تأثیر تیمارها، قرار گرفت. بیشترین ارتفاع گیاه ذرت (8/202 سانتی­متر) و کینوآ (3/81 سانتی­متر) و عملکرد دانه ذرت (5/2542 کیلوگرم در هکتار) با کاربرد مایکوریزا و فسفر 50 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. بیش‌ترین شاخص سطح برگ کینوآ (86/2) و ذرت (57/6) و بیش‌ترین مقدار کلروفیل کینوآ و ذرت به­ترتیب (88/2 و 39/12  میلی­گرم بر میلی­لیتر) در منطقه شاهرود با استفاده از مایکوریزا و فسفر 50 کیلوگرم در هکتار با آرایش کشت 50 درصد  مشاهده شد.نتیجه­ گیری: با توجه به نتایج، سیستم کشت مخلوط با استفاده از کود فسفر و مایکوریزا روی خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی کینوا و ذرت تأثیر معنی­داری داشت.