مطالعه اثر پیش‌تیمار بذور ارقام مختلف جو (Hordeum vulgare L.) بر روی شاخص‌های مختلف جوانه‌زنی

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. رایانامه: m.heydari4066@znu.ac.ir

2 نویسنده مسئول، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران. رایانامه: m.chaichi@areeo.ac.ir

doi
10.22059/jci.2023.350550.2754
چکیده

هدف: پیش‌تیمار بذر ساده ­ترین و در عین حال بهترین روش برای افزایش سرعت جوانه­ زنی بذرهاست.روش پژوهش: بر این اساس مطالعه ­ای با هدف تأثیر پیش ­تیمار بذرهای ارقام مختلف جو (Hordeum vulgare L.) بر شاخص­های مختلف سبزشدن به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار در گلخانه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان در سال 1401 اجرا گردید. تیمارها شامل پیش ­تیمار بذر با کودهای 1- کود مایع ویژه بذر مال بیوزر، 2- سیفول آمینو زینک، 3- سبزینه، 4- کود بذرمال رویش، 5- اکوبوستر و 6- شاهد (عدم کاربرد کود) به‌عنوان فاکتور اول و ارقام مختلف جو آبی (جلگه، بهمن و آذران) و دیم (آبیدر، قافلان و سهند) به‌عنوان فاکتور دوم بود.یافته‌ها: نتایج حاکی از تأثیر معنی­ دار پیش­ تیمار بذرها بر شاخص­ های مورد ارزیابی در مقایسه با تیمار شاهد بود. بیش‌ترین فعالیت آنزیم کاتالاز (Unit/ml 117/0) و پراکسیداز (Unit/ml 08/85) در گیاهچه ­های حاصل از بذرهای پیش ­تیمار شده با سیفول آمینوزینک به‌دست آمد که به‌ترتیب 72 و 33 درصد بیش‌تر از گیاهچه­ های حاصل از بذرهای شاهد بود. بیش‌ترین شاخص بنیه گیاهچه­ ها مربوط به پیش­ تیمار بذرهای با کود سیفول آمینوزینک (55/26) بود که به ­طور معنی­ داری بیش‌تر از بذرهای شاهد (84/22) و سایر پیش ­تیمارها به‌دست آمد. هم‌چنین درصد سبزشدن بذرهای پیش­ تیمارشده با کود سیفول آمینوزینک به‌طور معنی ­داری (5/3 درصد) بیش‌تر از تیمار شاهد بود.نتیجه‌گیری: در بین تیمارها کود بذرمال سیفول آمینوزینک و در بین ارقام نیز رقم آبی آذران بیش‌ترین تأثیرگذرای را در شاخص­ های مختلف نشان دادند. با توجه به این‌که پیش ­تیمار بذر روشی آسان و مقرون‌به‌صرفه­ بوده و درعین سادگی و عدم نیاز به دانش فنی پیچیده، به‌آسانی می­تواند توسط کشاورزان اجرا گردد. بنابراین این روش جهت بهبود سبزشدن و استقرار گیاهچه، رشد گیاهچه، افزایش کیفیت و قدرت بذرهای جو توصیه می­شود.