نقش عوامل خارجی در شکلگیری و تقویت گروه طالبان در افغانستان
نویسندگان
1 دانشجو دکتری ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران
2 استادیار،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
3 دانشیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
doi
10.22111/jhr.2025.50685.3745چکیده
ظهور جریان طالبان در افغانستان و تسلط آنان بر این کشور، در میان احزاب و گروههای سیاسی مختلف، در دو مقطع زمانی 1996 تا 2001 و 2021 تاکنون، نمیتواند بدون توجه به مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی تحلیل شود. مسئله اصلی این مقاله، یافت این پرسش اساسی است که عوامل موثر خارجی بر ظهور طالبان و تسلط آنان بر افغانستان چیست؟ فرضیه اصلی این تحقیق بر این مبنا استوار است که دخالت کشورهای خارجی، از جمله ایالات متحده، عربستان سعودی و بهویژه پاکستان، نقش تعیینکنندهای در ظهور و تسلط این گروه بر کشور افغانستان ایفاکرده است.به دلیل ماهیت تاریخی این مقاله ، رویکرد غالب آن،کیفی و تحلیلی است که با بهکارگیری روش گردآوری اسناد و منابع بهصورت کتابخانهای و استفاده از دادههای معتبر موجود در پایگاههای اطلاعاتی انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که عوامل خارجی، شامل متغیرهایی نظیر حضور ارتش سرخ در خاک افغانستان و رویارویی کمونیستها با باورهای دینی مردم افغانستان، همچنین دخالت ایالات متحده و پشتیبانی عربستان سعودی و پاکستان، از جمله عواملی هستند که موجب ظهور و تسلط گروه طالبان بر افغانستان شدهاند. مقاله حاضر ضمن تحلیل ابعاد مختلف این موضوع، تلاش دارد تا روشنگر نقش کلیدی عوامل خارجی در تحولات افغانستان باشد و به درک بهتر زمینههای تاریخی و سیاسی این پدیده کمک کند.