فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهبود کیفیت نهادهای کشور با جذب سرمایه­گذاران، به ارتقاء سطح رشد، توسعه و رفاه‌ اقتصادی منجر می‌شود. با این وجود این مسئله مطرح است که بهبود کیفیت نهادی در کشور در حال‌توسعه متکی به درآمد حاصل از فروش منابع نفت، همچون ایران، چه تاثیری بر رشد و رفاه اقتصادی دارد. به دلیل بین­نسلی بودن درآمدهای حاصل از سرمایه­های طبیعی، عدالت حکم میکند که بهره‌برداری از این منابع با توجه به حقوق بین­نسلی صورت گیرد. از طرفی به دلیل تأثیرپذیری قیمت نفت از تصمیمات سیاستی سایر دولت­ها، کشورهای نفت­خیز در پی یافتن درآمدهای جایگزین مناسب هستند. یکی از موجه­ترین منابع درآمدی دولت برای جایگزینی با فروش منابع‌طبیعی، درآمد مالیاتی است. هدف مقاله حاضر تحلیل اثر جایگزینی درآمد نفت با مالیات بر رفاه طول‌عمر در ایران، با توجه به کیفیت نهادها است. بنابراین الگوی اثر درآمد نفت بر شاخص­های نهادی حکمرانی‌خوب، به روش حداقل‌مربعات‌پویا طی سال‌‌های 1396-1375 برآورد و رابطه­ای به شکل U معکوس بین سهم درآمد نفت از تولید با شاخص­های نهادی، و رابطه مستقیم بین سهم درآمد مالیات از تولید با آن‌ها نتیجه گرفته شد. سپس اثر شاخص­های نهادی بر رفاه طول‌عمر در قالب الگوی نسل­های همپوشان و به روش معادلات به ظاهر نامرتبط برآورد شد. نتایج نشان داد که برخی از شاخص­های نهادی بر رفاه طول‌عمر اثر مثبت، برخی اثر منفی یا اثر معناداری نداشته­اند. اجرای سناریوهایی برای جایگزینی درآمد نفت با مالیات نشان داد که با اختصاص بخشی از درآمد نفت به صندوق توسعه ملی و افزایش مالیات بر دستمزد، رفاه طول‌عمر افزایش می‌یابد.