فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رابطه اوزون حسن با ونیز و اتحاد دوجانبه علیه توسعه‌طلبی گسترده عثمانی از عوامل جهت دهنده سیاست خارجی ایران به شمار می‌آید. از دست رفتن بیزانس به‌عنوان یکی از پایگاه‌های مسیحیت، اذهان عمومی را در ایتالیا علیه عثمانی برانگیخت و دست‌اندازی ترک‌ها به مستملکات ونیز در دریای سیاه و مدیترانه سبب شد ونیزیان دست یاری به‌سوی اوزون حسن دراز کنند که در حال مجادله باعثمانی بود. اما زمینه و فرازوفرود این ارتباط چگونه بود. چرا باوجود عزم جدی طرفین نتیجه‌ای عاید ونیزیان و ایرانیان نشد. تاکنون پژوهش‌های چندی بر اساس سفرنامه‌های ونیزیان و تألیفات نویسندگان ترک انجام‌شده است اما فقدان پژوهش بر پایه منابعی که منظرگاه ونیزیان را به تصویر بکشد محسوس است. پژوهش پیش رو قصد دارد بر پایه منابع ترجمه نشده ایتالیایی به‌ویژه اسناد بایگانی دولت ونیز، گزارش‌های کنسولی و کتب متأخر قرن نوزدهم به بازخوانی این رابطه بپردازد و دانسته‌های گذشته را راستی آزمایی کند. بررسی مأموریت‌های محوله به سفیران نشان‌دهنده عزم جدی دو طرف در اتحاد دوجانبه است. ونیزیان قصد داشتند با رساندن تسلیحات به اوزون حسن و گشودن جبهه‌ای در غرب، ترک‌ها را زمین‌گیر کنند اما عمده این مهمات به دست ایرانیان نرسید. عوامل دیگری چون بعد مسافت، اشتباهات تاکتیکی اوزون حسن درنبرد اتلق بئلی(اوتلُق‌بِلی) و شورش فرزندش در ناکامی اتحاد مؤثر بود. اگرچه اتحاد دوجانبه به فرجام خوش نینجامید اما به گشودن دریچه‌ای جدید در روابط خارجی ایران تا انتهای حکومت صفویه منجر شد.