فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مذهب زیدیه  از زمان تاسیس تا کنون جریان‌های فکری ـ سیاسی متعددی را شامل شده است. تعاملات و تقابلات این جریان‌ها، به‌ویژه میان «مخترعه» و «مطرفیه»، نقشی تعیین‌کننده در تحولات فکری و تاریخی زیدیه یمن ایفا نموده است. «مطرفیه» جریانی کلامی ـ سیاسی در زیدیه یمن در قرون پنجم و ششم هجری  است که به دیدگاه‌های عقل‌گرایانه افراطی و برخی آراء مخالف اصول زیدی شهرت دارد ودر برابر، «مخترعه» عنوانی بود که به علمای زیدی مدافع سنت و مخالف با انحرافات فکری اطلاق می‌شد. هدف این پژوهش بررسی روش‌ها و اقدامات رهبران زیدیه یمن در مقابله با جریان مطرفیه است و قصد دارد به این پرسش اصلی پاسخ دهد که: روش‌ها و برخورد امامان زیدیه یمن  در مقابله با جریان مطرفیه چه بود و این تقابل چه آثار و پیامدهایی بر این جریان گذاشت؟ یافت پاسخ این پرسش بر اساس روش تاریخ، متکی بر منابع کتابخانه‌ای و اسنادی است و با بهره‌گیری از منابع کهن کلامی و تاریخی زیدیه و نیز پژوهش‌های معاصر گردآوری‌شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دو قرن تلاش مطرفیه برای ترویج اندیشه‌های خود در یمن، با اقدامات قاطع امامان زیدیه مواجه شد و سرانجام، بزرگان مخترعه با به‌کارگیری روش‌های گوناگون فرهنگی و سیاسی، موفق به سرکوب و نابودی این جریان انحرافی شدند. این تقابل، نمایانگر پویایی و تحول فکری زیدیان یمن و تعهد آنان به اصول و آموزه‌های این مذهب است.