واکاوی شاخص ها و امکانسنجی توسعۀ روستای هوشمند (نمونة مورد مطالعه: روستای آورگان)
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
چکیده
با وجود کاهش شدید جمعیت روستایی، اما هنوز حدود 47% از جمعیت جهان در نواحی روستایی زندگی میکنند. روستاهایی که عموماً در شرایط فقر و توسعهنیافتگی قرار دارند. این درحالی است که روستاها از جنبههای مختلف دارای توانمندیهایی بوده که میتوانند در تحقق توسعة ملی نقش اساسی ایفا نمایند. از نگاهی دیگر اندیشههای توسعه بعد از انقلاب تکنولوژی و بویژه در دهة اخیر به سمت فناوریهای نوین و بویژه هوشمند متمایل شدهاند و دیگر الگوهای سنتی پاسخگوی توسعة پایدار روستایی نخواهد بود. درواقع فضای جدیدی برای روستاها و مبتنی بر فناوری ایجاد گردید که از آن بهعنوان «روستای هوشمند» نام برده میشود. در این پژوهش که از نوع کاربردی- بنیادی و روش آن توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر پیمایش است، سعی گردید با مطالعات کتابخانهای و تدوین ادبیات و شاخصهای روستای هوشمند، به بررسی و امکانسنجی تحقق آنها به شیوة میدانی پرداخته شود. جامعة آماری شامل ساکنان روستای آورگان به تعداد 2041 نفر است که با کاربرد فرمول کوکران و تعدیل آن تعداد 280 نمونه به روش تصادفی مورد پرسشگری قرار گرفتهاند. نتایج نشان داد که مهمترین شاخصهای روستای هوشمند در زمینههای کشاورزی، صنعت، خدمات، آموزش، سلامت و ... است. همچنین نتایج کاربرد آزمون تی. تک نمونهای نشان داد که بهترین شرایط در روستای مورد مطالعه جهت توسعة روستای هوشمند در بُعد «اقتصادی» و بدترین شرایط در بُعد «نهادی» است. در بعد اقتصادی، شاخص «خدمات» (با میانگین 48/3) و در بعد نهادی، شاخص «برنامهریزی» (با میانگین 11/2) به ترتیب بهترین و بدترین شرایط را دارا است.