بررسی تأثیر براسینواستروئید بر بهبود کیفیت روغن و عملکرد ژنوتیپ‌های کلزا تحت شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1 گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران، رایانامه: m.alashti@pnu.ac.ir

2 گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران، رایانامه: Sh.kazemi@pnu.ac.ir

3 نویسنده مسئول، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران، رایانامه: Moghadam.mojde@shahroodut.ac.ir

doi
10.22059/jci.2022.339021.2681
چکیده

تنش خشکی یکی از مهم‌ترین عوامل در کاهش عملکرد و کیفیت بذر کلزا می‎باشد. ارزیابی اثر کاربرد براسینواستروئید بر عملکرد دانه، محتوای روغن و پروفایل اسیدهای چرب ژنوتیپ‎های کلزا تحت تنش خشکی آخر فصل به‌عنوان هدف اصلی مطالعه حاضر در نظر گرفته شد. پژوهشی به‌صورت فاکتوریل کرت‎خرد‎شده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی طی دو سال زراعی (97-1396 و 98-1397) در کرج اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل براسینواستروئید (صفر و 1/0 میکرومولار) و آبیاری (معمول و قطع آبیاری بعد از گلدهی) به‌صورت فاکتوریل در کرت‌های اصلی و ژنوتیپ‎های کلزا (نفیس، احمدی، اکاپی، نیما و نیلوفر) در کرت‏های فرعی قرار گرفتند. میزان اولئیک‌اسید و ‏ لینولئیک‌اسید در شرایط کاربرد براسینوستروئید به‌ترتیب در شرایط آبیاری کامل 7/0 و 11 درصد و در شرایط قطع آبیاری 1/1 و 4/6 درصد نسبت به تیمار شاهد بیش‌تر بود. کاربرد براسینواستروئید در شرایط قطع آبیاری منجر به کاهش 14 درصدی پالمیتیک‏‌اسید نسبت به شاهد گردید. ژنوتیپ اکاپی در شرایط آبیاری به‌ترتیب بیش‌ترین و کم‌ترین اروسیک‌اسید و عملکرد دانه را داشت. این در حالی بود که تحت شرایط تنش خشکی بیش‌ترین میزان عملکرد دانه (3/3112 کیلوگرم‎در‎هکتار) و کم‌ترین میزان اروسیک اسید (26/0درصد) مربوط به ژنوتیپ نیلوفر بود. کاربرد براسینواستروئید منجر به بهبود کیفیت اسیدهای چرب گردید و در هر دو شرایط آبیاری ژنوتیپ نیلوفر قابل توصیه ‎است.