بررسی نقش عوامل هواشناسی و برداشت بی رویه آبهای زیرزمینی بر کاهش سطح آب دریاچه مهارلو
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد بیابانزدایی، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 استاد، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشیار، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 کارشناس ارشد پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
doi
10.22125/agmj.2018.59704چکیده
در دهههای اخیر، گرمایش جهانی از مهمترین عوامل اقلیمی مؤثر بر کاهش سطح آب دریاچهها و تالابها در جهان بوده است. علاوه بر عوامل اقلیمی، در سالهای اخیر فعالیتهای انسانی تأثیرات چشمگیری بر کاهش سطح آب و تغییر زیست بوم دریاچهها و تالابها داشتهاند. هدف از این پژوهش، بررسی روند عوامل اقلیمی (بارندگی، تبخیرتعرق) و فعالیتهای انسانی (تغییرات جریان ورودی و سطح آب زیرزمینی اطراف دریاچه مهارلو) طی 5 دهه اخیر با استفاده از دو آزمون منکندال و پتیت است. نتایج پایش تغییرات سطح آب دریاچه حاکی از کاهشی 82 درصدی است. با توجه به نتایج دو آزمون منکندال و پتیت، بارندگی درطی سالهای اخیر تغییرات معنیداری در سطح احتمال 1% نداشته اما تبخیرتعرق پتانسیل، از سال 1365 روند افزایشی معنیداری (در سطح 1%) داشته است. افزایش بیرویه در بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی و همچنین محدود کردن جریانات ورودی به دریاچه از عوامل اصلی کاهش سطح آب دریاچه مهارلو هستند. بهنحوی که دبی جریان ورودی رودخانه خشک شیراز به دریاچه مهارلو از سال 1385 در سطح احتمال 1% دارای روند کاهشی بوده است.
