بررسی تأثیر پرایمینگ بذر بر شاخص های مختلف سبزشدن و آنزیم‌های پراکسیداز و کاتالاز در ارقام مختلف گندم (Triticum aestivum)

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان. ایران .رایانامه: M.heydari4066@znu.ac.ir

2 نویسنده مسئول، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران. رایانامه: m.chaichi@areeo.ac.ir

doi
10.22059/jci.2023.350066.2750
چکیده

جوانه­زنی یکی از مهم­ترین، حساس­ترین و اصلی­ترین مراحل فنولوژیکی در چرخه زندگی گیاه و یک فرایند کلیدی در سبزشدن گیاهچه است. به این ­منظور مطالعه­ای با هدف تأثیر پرایمینگ بذر بر شاخص­های مختلف سبزشدن در ارقام مختلف گندم (Triticum aestivum) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان در سال 1401 اجرا شد. تیمارها شامل پیش­تیمار بذر با کودهای 1- کود مایع ویژه بذر مال بیوزر، 2- سیفول آمینوزینک، 3- سبزینه، 4- کود بذرمال رویش 5- اکوبوستر و 6- شاهد (عدم کاربرد کود) و ارقام مختلف گندم آبی (پیشگام، زرینه و حیدری) و دیم (صدرا، هشترود و باران) بود. نتایج نشان داد که پیش­تیمار بذرها باعث افزایش طول کلئوپتیل، طول ریشه و ساقه، وزن ریشه و ساقه، درصد و سرعت سبزشدن، شاخص بنیه، فعالیت آنزیم­های کاتالاز و پراکسیداز در گیاهچه­های گندم در مقایسه با شاهد گردید. بیش‌ترین فعالیت آنزیم کاتالاز (Unit/ml 129/0) و پراکسیداز (Unit/ml 58/88) در گیاهچه‌های حاصل از بذرهای پیش­تیمار شده با سیفول آمینوزینک به‌دست آمد که به‌ترتیب 8/65 و 32 درصد بیش‌تر از گیاهچه­های حاصل از بذرهای شاهد بود. با توجه به این‌که پیش­تیمار بذر روشی ساده و مقرون به صرفه­ بوده و درعین سادگی و عدم نیاز به دانش فنی پیچیده، به‌آسانی می­تواند توسط کشاورزان اجرا گردد، بنابراین این روش جهت بهبود سبزشدن، رشد گیاهچه و افزایش کیفیت و قدرت بذرهای گندم توصیه می­شود.