بررسی تغییرات زمانی و مکانی خشکسالی هواشناسی براساس شاخص بارش- تبخیر تعرق استاندارد شده در ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 استادیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 دانشیار گروه هواشناسی کشاورزی، دانشکده مهندسی فناوری و کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22125/agmj.2018.59719
چکیده

خشکسالی از زیان‌‌بارترین مخاطرات طبیعی است که از نظر فراوانی رخداد و میزان خسارات وارده در صدر قرار دارد. در این تحقیق، به ‌منظور تحلیل خشکسالی از شاخص بارندگی - تبخیر تعرق استاندارد شده (SPEI) از 54 ایستگاه سینوپتیک برای دوره آماری 64 ساله (2014-1951) استفاده شد. جهت پایش زمانی و مکانی خشکسالی، مقادیر شاخص در مقیاس‌های زمانی  12، 24 و 48 ماهه محاسبه و روندیابی شد. روند تغییرات ، دما و بارش نیز طی مقیاس­های زمانی مورد مطالعه با استفاده از آزمون تحلیل روند من-کندال مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، روند شاخص SPEI طی دوره آماری مورد بررسی در بخش وسیعی از کشور  افزایشی است، این در حالی‌ است که روند دما و بارش در اکثر ایستگاهها به ترتیب افزایشی و کاهشی است. براین اساس، شاخص SPEI می‌تواند به عنوان ابزار مفیدی در زمینه پایش و پیش‌آگاهی خشکسالی در ایران مورد استفاده قرار گیرد.