فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سفرنامه‌ها به‌عنوان منابع تاریخی و فرهنگی، نقش مهمی در شناخت زندگی، آداب و رسوم، و شیوه‌های معیشت مردم در ادوار مختلف دارند. سفرنامه‌های دوره قاجار، به‌ویژه آن‌هایی که توسط اروپاییان نوشته شده‌اند، به دلیل گسترش روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران با جهان خارج، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. این سفرنامه‌ها نه تنها به توصیف جغرافیا و سیاست می‌پردازند، بلکه به زندگی اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مردم نیز توجه دارند. منطقه گیلان به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، آب و هوای معتدل، و تنوع فرهنگی و قومی، همواره مورد توجه سیاحان و جهانگردان بوده است. مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوا به بررسی شیوه و سبک زندگی اجتماعی مردم گیلان در هفت سفرنامه منتخب عصر قاجار پرداخته است. در این مقاله از آراء و نظریه ماکس وبر برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است. مقوله‌های اصلی تحقیق شامل تفریح و سرگرمی، جشن و اعیاد، خوراک، پوشاک و شغل است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که شیوه و سبک زندگی اجتماعی مردم گیلان در دوره قاجار تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله جغرافیا، اقتصاد و فرهنگ شکل گرفته است. کشاورزی، به‌ویژه کشت برنج و ماهیگیری به‌عنوان اصلی‌ترین مشاغل گیلانیان در این دوره شناخته شده‌ است. نقش زنان در این فعالیت‌ها نیز بسیار پررنگ بوده است. فعالیت‌های تفریحی مانند شکار، قهوه‌خانه‌نشینی و مسابقات محلی بخشی از زندگی روزمره مردم گیلان را تشکیل می‌دادند.