جایگاه سید علی اکبر بحرینی در سپهر سیاسی ایران دوران مظفر الدین شاه قاجار(ح:1313-1324 ق.)
نویسندگان
1 دانشیار 'گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22111/jhr.2025.48391.3683چکیده
سلاطین قاجاری از جمله حکمرانان ایران بودند که با برقراری ارتباطات نزدیک با علما و وعاظ دین، سعی در کسب هرچه بیشتر مشروعیت مردمی و مقبولیت عمومی داشتند. بررسی زندگی و احوال شاهان قاجار نشان میدهد که هر یک از آنها بهنوبه خود با یک یا چند تن از عالمان یا وعاظ زمان خویش ارتباط نزدیکی داشتند. مظفرالدین شاه (ح: ۱۳۱۳-۱۳۲۴ ق.) نیز از این قاعده مستثنی نبود و به سید علیاکبر بحرینی بسیار علاقه و بلکه ارادت داشت. این ارتباط، ضمن دلالت بر توجه شاه به مذهب و ظواهر آن، زمینه تأثیرگذاری سید را نیز در سپهر سیاسی ایران آن روز فراهم میآورد. هدف از نگارش این مقاله، بررسی این موضوع است که آیا با مطالعه زندگی سید علیاکبر بحرینی میتوان به نقش پیدا و ناپیدای افرادی با شهرت کمتر اما مؤثر در تصمیمسازیهای عهد مظفری دست یافت. پژوهش حاضر با بهرهگیری از رویکرد زمینهشناسی تاریخی و با هدف بازشناسی و واکاوی یکی از عناصر مؤثر، و در عین حال کمتر مورد توجه قرار گرفته، در دربار مظفری، به گزارش برخی از نمونهها به تأثیر او در سیاستورزی آن دوران میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بحرینی، با وجود اینکه از افراد مشهور آن زمان نبود، اما با گذشت زمان و نزدیکی به شاه و نیز رجال دربار، از جمله صدراعظم، موفق شد نفوذ کلام و در نتیجه قدرت اقتصادی فراوانی برای خود به دست آورد.