ارزیابی تنوع مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی برخی از ژنوتیپ‏های بادمجان سفید

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: abcdef@ut.ac.ir

2 نویسنده مسئول، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: abcdef@ut.ac.ir

3 مؤسسه تحقیقات ثبت گواهی و بذر نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کرج، ایران. رایانامه: abcdef@ut.ac.ir

4 گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: ghanbari@srbiau.ac.ir

5 گروه زراعت، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رایانامه: abcdef@ut.ac.ir

doi
10.22059/jci.2022.341315.2696
چکیده

به‌منظور انتخاب والدین مناسب جهت اهداف اصلاحی، شناخت کافی از تنوع ژنتیکی و طبقه‏بندی ژرم‏پلاسم‏ها ضروری است. به این منظور پژوهشی جهت طبقه‏بندی و شناخت تنوع فنوتیپی 17 ژنوتیپ بادمجان در سه تکرار در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی در سال 1398 در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر شهر کرج انجام شد. در مجموع 19 صفت موردارزیابی قرار گرفت. در این پژوهش برخی صفات مورفولوژیک هم‌چون تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع بوته، تعداد ساقه در بوته، تعداد گره و میانگره، وزن و عملکرد میوه هم‌چنین میزان فنل کل، آنتوسیانین کل و گلیکوآلکالویید سولاسونین در میوه اندازه‏گیری شد. نتایج تجریه واریانس برای تمام صفات فوق در سطح یک درصد معنی‏دار بود. دامنه تغییرات، تنوع ژنتیکی بسیار زیادی را در بین ارقام نشان داد که می‏تواند برای اهداف متفاوت اصلاحی مفید باشد، ارتفاع بوته کم‌تر برای جلوگیری از خوابیدگی و تعداد ساقه و گل بیش‌تر برای رسیدن به عملکرد بالاتر دارای اهمیت است که ژنوتیپ 13321 از سایر ژنوتیپ‏ها کوتاه‏تر بود. تجزیه خوشه‏ای ژنوتیپ‏های موردمطالعه را در سه گروه مجزا قرار داد و بادمجان‏های سفید را به‌طور مشخص از بادمجان‏های رنگی جدا کرد. نتایج تجزیه به مؤلفه‏های اصلی نیز ضمن تأیید نتایج تجزیه کلاستر نشان داد که بادمجان‏های رنگی نسبت به بادمجان‏های سفید زودرس‏تر، عملکرد میوه بیش‌تر و مقدار گلیکوآلکالوئید سولاسونین کم‌تری داشتند اگرچه بادمجان‏های رنگی مورداستفاده در این پژوهش ارقام اصلاح شده بودند، اما این نکته قابل‌توجه است که استفاده از روش‏های اصلاحی در بهبود کمیت و کیفیت بادمجان دارای اهمیت می‏باشد.