فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بررسی سرمقاله‌های روزنامه ایران در زمستان 1297 شمسی توجه نویسندگان به ضرورت و روند اصلاحات در ایران چشمگیر است. باید در نظر داشت که جنگ جهانی اول آثار عمیقی بر ایران گذاشت. از هم گسیختن سازمان سیاسی و اداری، عوارض قحطی و بیماری، تضعیف زیرساخت‌های اجتماعی و اقتصادی همه و همه شرایط را بحرانی ساخته بود. در سال‌های پس از جنگ ضرورت انجام اصلاحات درمیان سیاستمداران جامعه احساس می‌شد، اما طرح و نقشه‌ای برای این کار وجود نداشت. از سوی دیگر تشکیل نشدن مجلس چهارم به عنوان محلی برای گفتگو و تصمیم‌گیری برای آیندۀ ایران، بر مشکلات می‌افزود. افراد و گروه‌های مختلف امکان ارائه نظرات گوناگون خود را نداشتند. در این میان روزنامه ایران به عنوان رسانه نیمه‌رسمی دولت باب گفتگو در این زمینه را گشود. در زمستان 1297 شمسی (1919 میلادی) این روزنامه از صاحب‌نظران مختلف درخواست کرد تا پیشنهاد خود برای اصلاحات ضروری در ایران را مطرح کنند. نُه متن طولانی و خلاصه از جانب صاحبان دیدگاه‌های مختلف در این روزنامه به چاپ رسید؛ که مبنای اصلی این پژوهش است. در این راستا با بررسی این متن‌ها و دسته‌بندی مفاهیم مطرح شده در آنها، در پی آن هستیم تا روشن کنیم نخبگان جامعه در آن برهه از زمان ایجاد تغییر در چه جنبه‌هایی را لازم می‌دانستند و اولویت را در کدام موضوعات در نظر می‌گرفتند. این پژوهش با روش تحقیق کیفی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی بر محتوای این مقالات و نیز چند متن همزمان با آن‌ها نشان می‌دهد که از نظر صاحب‌نظران اولویت با انجام اصلاحات در سازمان اداری و نیز بهبود عملکرد اقتصادی در زمینة تجارت و تولید کشاورزی بوده است.