فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثر پرایمینگ (پیش­تیمار) و پوشش‌دارکردن بذر بر ویژگی‌های رشدی و عملکرد دانه برنج آزمایشی دو ساله در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) طی سال­های 1399 و 1400 اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. عوامل آزمایش شامل دو رقم برنج (هاشمی و گوهر) و پیش­تیمار بذر ارقام برنج در هفت سطح شامل پرایمینگ با کلریدکلسیم (5/22 گرم در یک لیتر آب در 24 ساعت)، 2- پرایمینگ با کلریدپتاسیم (5/22 گرم در یک لیتر آب در 24 ساعت)، 3- پرایمینگ با سولفات‌روی (غلظت 5/0 میلی‌مولار در 12 ساعت)، 4- هیدروپرایمینگ (48 ساعت)+ پوشش‌دارکردن بذر با کلریدکلسیم، 5- هیدروپرایمینگ (48 ساعت)+پوشش‌دارکردن با کلریدپتاسیم، 6- هیدروپرایمینگ (48 ساعت)+ پوشش‌دارکردن با سولفات‌روی و 7- هیدروپرایمینگ (48 ساعت به‌عنوان شاهد) بود. نتایج نشان داد بالاترین درصد و سرعت سبزشدن به­ترتیب با 5/99 درصد و 23/0 بذر در روز تحت پرایمینگ با کلریدپتاسیم در رقم گوهر مشاهده شد. کم­ترین تعداد روز جهت رسیدن به 90 درصد سبزشدن در ارقام هاشمی و گوهر موردبررسی تحت پرایمینگ با کلریدپتاسیم و کلریدکلسیم به­دست آمد. بیش­ترین طول ریشه با 6/24 سانتی­متر در پرایمینگ با کلریدپتاسیم در رقم گوهر مشاهده شد. بالاترین وزن خشک ریشه در ارقام هاشمی و گوهر به­ترتیب 14/2 و 9/4 گرم در پرایمینگ با کلریدپتاسیم به­دست آمد. هم‌چنین نتایج نشان داد که بیش­ترین حجم و سطح ریشه به­ترتیب با 43 سانتی­مترمکعب و 28/155 سانتی­مترمربع در پرایمینگ با کلریدپتاسیم در رقم گوهر به­دست آمد. کم­ترین زمان لازم جهت دست­یابی به حداکثر پنجه­زنی، 50 درصد گلدهی و رسیدگی فیزیولوژیک در تیمار پرایمینگ با کلریدکلسیم و کلریدپتاسیم مشاهده شد. پرایمینگ بذر با کلریدپتاسیم و پوشش­دارکردن با کلریدکلسیم به­ترتیب 22 و 13 درصد عملکرد دانه را نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. بالاترین عملکرد بیولوژیک در تیمارهای پرایمینگ با کلریدپتاسیم و پوشش­دارکردن با کلریدکلسیم به­ترتیب با 5552 و 5414 کیلوگرم در هکتار در رقم گوهر مشاهده شد. به‌طورکلی، پرایمینگ بذر برنج با کلریدکلسیم و کلریدپتاسیم با بهبود ویژگی‌های گیاهچه­ای، سیستم ریشه­ای و مراحل فنولوژیکی موجب افزایش عملکرد گیاه شد.