ارزیابی پتانسیل سنگ های منشأ هیدروکربوری احتمالی با استفاده از مطالعات ژئوشیمیایی در منطقه ازگله ( غرب کرمانشاه)

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران

4 دانشگاه تهران

doi
چکیده

در زمان حفاری تونل نوسود واقع در غرب استان کرمانشاه، تراوشات هیدروکربوری فراوانی از سطوح شکستگی و دیوار تونل خارج گردید. برای بررسی ظرفیت هیدروکربورزایی سنگ‌های منشأ احتمالی این هیدروکربورها مطالعات و بررسی‌های ژئوشیمیایی،  روی نمونه‌های سازندهای پابده، گورپی و ایلام در مسیر حفاری شده تونل و همچنین  روی مغزه‌های سازند گرو از چاه‌های شماره 1 میادین امام حسن(ع) و پاتاق در غرب استان کرمانشاه انجام شد. که تعداد 22 نمونه خرده حفاری و 9 نمونه مغزه حفاری بررسی شدند. ارزیابی‌های مقدماتی آنالیز پیرولیز راک اول و آنالیزهای تکمیلی شامل اندازه‌گیری میزان انعکاس ویترینایت، آنالیز تجزیه عنصری، بررسی کانی‌شناسی رس‌ها و آنالیزهای شیمیایی و مطالعات مولکولی نشانه‌های زیستی  نشان می‌دهد که سازند پابده (متشکل از شیل و سنگ آهک رسی)، از نظر پتانسیل سنگ منشأ، ضعیف است و میزان بلوغ مواد آلی آن درمراحل اولیه کاتاژنز قرار دارد و با داشتن کروژن نوع II و III ، مربوط به محیط دریای باز است. سازند پابده شامل شیل و سنگ آهک رسی است. در صورتی که سازند گورپی و سازند گرو در چاه‌های امام حسن 1 و پاتاق 1 دارای سنگ منشأ با پتانسیل مناسب است و از نظر بلوغ کروژنی در میانه تا پایان مرحله کاتاژنز قرار دارد، غالباٌ دارای کروژن نوع II و گاهی III و محیط تشکیل احیای دریایی و لیتولوژی شیل و سنگ آهک رسی هستند. سازند ایلام نیز به دلیل لیتولوژی کربناته و خواص مخزنی (مقادیر بالای TPI و S1 و مقادیر ناچیز S2) در زمره سنگ‌های مولد هیدروکربور قرار نمی‌گیرد. بررسی حاضر نشان داد که منشأ آثار H2S در تونل نوسود ومناطق اطراف آن، عمدتا در سازند گورپی در مسیر تونل و سازند گرو در اعماق بیشتر،  تولید شده است.