بررسی تأثیر محلول‌پاشی با پتاسیم و روی در مرحله گرده‌افشانی بر ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک در شرایط تنش رطوبتی در گیاه گندم (Triticum aestivum)

نویسندگان

1 گروه زراعت، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران. رایانامه: hkhanjani@gmail.com

2 گروه زراعت، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران. رایانامه: jafarzadeh16@gmail.com

3 گروه زراعت، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران. رایانامه: Amin.farnia@iau.ac.ir

4 نویسنده مسئول، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران. رایانامه: m.chaichi@areeo.ac.ir

doi
10.22059/jci.2022.335634.2655
چکیده

به‌منظور ارزیابی تأثیر محلول‌پاشی پتاسیم و روی در مرحله گرده‌افشانی بر ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک در شرایط تنش رطوبتی در گیاه گندم، آزمایشی به‌صورت اسپلیت- فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی (RCBD) با سه تکرار طی دو سال 97 و 98 در مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی همدان اجرا شد. عامل کرت اصلی شامل سطوح آبیاری (نرمال و تنش رطوبتی) و عامل کرت فرعی شامل دو فاکتور محلول­پاشی کودهای پتاس و روی بود. محلول­پاشی کودها با استفاده از سمپاش دستی با درنظرگرفتن حجم دو لیتر آب برای هر کرت انجام پذیرفت. کود پتاس از منبع K2O (40 درصد) با احتساب 2 لیتر در هکتار در سه سطح 1- عدم مصرف، 2- محلول­پاشی در ابتدای مرحله آبستنی، 3- محلول‌پاشی برگی بعد از گرده‌افشانی و کود روی محلول در آب (10 درصد) با احتساب 4 لیتر در هکتار در سه سطح 1- عدم مصرف، 2- محلول‌پاشی در ابتدای مرحله آبستنی، 3- محلول‌پاشی بعد از گرده‌افشانی استفاده شد. نتایج تجزیه واریانس بیانگر وجود تفاوت معنی­دار در سطح احتمال یک درصد بین تیمارها در تمام صفات موردبررسی بود. تفاوت معنی­داری (01/0P<) در تمامی صفات موردارزیابی تحت شر ایط تنش و بدون تنش مشاهده شد. مصرف هم‌زمان کود پتاسیم (K) و روی (Zn) در ابتدای مرحله آبستنی در مقایسه با شاهد، وزن هزاردانه (25 درصد)، وزن کل (29 درصد) و شاخص برداشت (21 درصد) را در شرایط تنش افزایش داد. بنابراین با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، استفاده از کود پتاسیم و روی به‌صورت محلول‌پاشی در ابتدای مرحله آبستنی سبب کاهش اثرات مضر تنش بر گیاه و هم‌چنین افزایش عملکرد و ویژگی‌های مورفولوژیکی گندم می­شود.