پاسخ عملکرد رقم‏های مختلف پنبه (Gossypium hirsutum) به کشت در ردیف‏های بسیار باریک در دو تاریخ کاشت

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، بخش تحقیقات پنبه و گیاهان لیفی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ورامین، ایران. رایانامه: a.arefi@areeo.ac.ir

doi
10.22059/jci.2022.337965.2668
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر کاهش فاصله ردیف از 75 سانتی‌متر رایج به 25 سانتی‌متر و کشت در ردیف‏های بسیار باریک (Ultra Narrow Row; UNR) در سال 1398 آزمایشی به‌صورت کرت‏های خردشده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی در سه تکرار در دو مکان آرادان (استان سمنان) و مرکز تحقیقات کشاورزی استان تهران در ورامین انجام شد. کرت اصلی عبارت بود از تاریخ‏ کشت (1 خردادماه و 15 خردادماه) و کرت‏های فرعی به رقم‏های تیپ بسته پنبه شامل خورشید، کاشمر، ساجدی، حکمت و شاهد خردادماه اختصاص یافت. نتایج نشان داد که اثر مکان بر صفات رویشی و زایشی کاملاً معنی‏دار شد. کشت در ردیف‏های بسیار باریک در آرادان منجر به افزایش عملکرد شد، اما در ورامین، نه تنها عملکرد افزایش نیافت، بلکه به‌علت رشد رویشی بی‏رویه و کاهش تعداد غوزه، عملکرد به‌شدت کاهش یافت. کاهش فاصله ردیف منجر به افزایش تعداد شاخه ‏رویا، زایا و ارتفاع بوته شد. در ورامین ارتفاع بوته همه رقم‏ها بیش از 119 سانتی‌متر شد. بالاترین عملکرد در این منطقه از کشت معمول رقم شاهد خردادماه به‌دست آمد (3886 کیلوگرم در هکتار) که بیان‏گر برتری روش معمول نسبت به کاشت در ردیف­های بسیار باریک است. در آرادان، بیش‌ترین عملکرد از رقم خورشید به میزان 5/5702 کیلوگرم در هکتار در ردیف‏های باریک حاصل شد و پس از آن رقم‏های کاشمر، ساجدی و حکمت قرار داشتند. این نتایج نشان می‏دهد که کشت رقم‏های تیپ بسته، در ردیف‏های باریک سازگاری بیش‌تری با شرایط آرادان (استان سمنان) نسبت به ورامین دارد.