فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با سقوط ساسانیان و پیوستن سرزمین‌های متمدن‌تر به‌خصوص ایران به محدودة ثغور اسلامی، نظام اداری و مالیاتی ایرانیان باستان مورداستفاده مسلمانان قرار گرفت. عرب‌ها با این نظام مالیاتی کارآمد و پیشرفته هیچ‌گونه آشنایی نداشتند و با تطبیق آن قوانین با موازین اسلامی، از نیروهای ایرانی برای اجرا سود بردند و اصطلاحات مالیاتی مانند خراج و جزیه را به کار گرفتند. دفترهای دیوان مالیات تا سال‌ها بعد به زبان پهلوی نوشته می‌شد. حتی برخی معتقدند که عصر عباسی بر اساس نوع و نرخ مالیات، شبیه دوران ساسانی بود؛ لذا با توجه به چنین شواهدی می‌توان اظهار داشت که بنیان مالیات دوران اسلامی متأثر از نظام مالیاتی ایران باستان بود. این مقاله با توجه به ماهیت بنیادی موضوع و بهره‌جویی از روش تاریخی تحلیلی – توصیفی با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، انواع درآمدهای مالیاتی، نحوه دریافت و میزان آن را تبیین می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد نظام مالیاتی ساسانیان به‌عنوان نهادی تأثیرگذار، نقش بارزی در پیشرفت اقتصادی و استحکام قدرت خلفای مسلمان داشته است و عامل مؤثری در تقویت ساختار اجتماع، فرهنگی و سیاسی بوده است.