بررسی آسیبپذیری اقتصادی از نوسانات اقلیمی (مطالعه موردی: استان خراسان رضوی)
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
4 استاد گروه زراعت و اصاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
نوسانات اقلیمی در یک منطقه اثرات شدیدی بر منابع آب و خاک میگذارد؛ بنابراین مطالعه میزان نوسانات به وجود آمده در عوامل اقلیمی مناطق مختلف به جهت اتخاذ سیاستهای مقابله یا انطباق با شرایط جدید از اهمیت ویژهای برخوردار است. یکی از روشهای بررسی میزان نوسانات یا آسیبهای به وجود آمده بر فعالیتهای اقتصادی، محاسبه شاخص آسیبپذیری میباشد. در این مطالعه با هدف بررسی نوسانات به وجود آمده در عوامل و پارامترهای اقلیمی، شاخص آسیبپذیری نوسانات عوامل اقلیمی در بازه زمانی 1393-1373 برای 11 شهرستان استان خراسان رضوی مورد محاسبه قرار گرفته است. این شاخص بیانگر ویژگیهای موجود در داخل منطقه میباشد که در اثر نوسانات عوامل اقلیمی دچار آسیب شده و پیشبینی میشود که در آینده نیز آسیبپذیری بیشتری داشته باشند. اجزای این شاخص دو نوع مخاطرات ریسکهای دائمی (افزایش دما و کاهش بارش) و ریسکهای مکرر (پیشرفت خشکی و وقوع توفان) را که بر رشد اقتصادی مؤثر هستند را شامل میشود. نتایج حاصل از محاسبه شاخص حاکی از آن است که در بین شهرستانهای استان خراسان رضوی در دوره موردمطالعه تربتحیدریه بیشترین و چناران کمترین میزان آسیب را از تغییر در عوامل اقلیمی دیدهاند، متوسط مقدار شاخص محاسبه شده در شهرستانهای استان خراسان رضوی 04/47 میباشد. پیشنهاد میشود که سازمانهای مختلف جهت برنامهریزی و تخصیص بودجههای مقابله با اثرات منفی ناشی از تغییر عوامل اقلیمی از نتایج شاخص استفاده نمایند.