بررسی آسیب‌پذیری اقتصادی از نوسانات اقلیمی (مطالعه ‏موردی: استان خراسان رضوی)‏

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد گروه زراعت و اصاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

نوسانات اقلیمی در یک منطقه اثرات شدیدی بر منابع آب و خاک می‌گذارد؛ ‏بنابراین مطالعه میزان نوسانات به وجود آمده در عوامل اقلیمی مناطق ‏مختلف به جهت اتخاذ سیاست‌های مقابله یا انطباق با شرایط جدید از اهمیت ‏ویژه‌ای برخوردار است. یکی از روش‌های بررسی میزان نوسانات یا آسیب‌های به ‏وجود آمده بر فعالیت‌های اقتصادی، محاسبه شاخص‏ آسیب‌پذیری می‌باشد. در این ‏مطالعه با هدف بررسی نوسانات به وجود آمده در عوامل و پارامترهای ‏اقلیمی، شاخص آسیب‌پذیری نوسانات عوامل اقلیمی در بازه زمانی 1393-1373 ‏برای 11 شهرستان استان خراسان رضوی مورد محاسبه قرار گرفته است. این ‏شاخص بیان‌گر ویژگی‌های موجود در داخل منطقه می‏باشد که در اثر نوسانات ‏عوامل اقلیمی دچار آسیب شده و پیش‌بینی می‏شود که در آینده نیز آسیب‌پذیری ‏بیشتری داشته باشند. اجزای این شاخص دو نوع مخاطرات ریسک‏های دائمی ‏‏(افزایش دما و کاهش بارش) و ریسک‏های مکرر (پیشرفت خشکی و وقوع توفان) را ‏که بر رشد اقتصادی مؤثر هستند را شامل می‏شود. نتایج حاصل از محاسبه شاخص ‏حاکی از آن است که در بین شهرستان‏های استان خراسان رضوی در دوره ‏موردمطالعه تربت‌حیدریه بیشترین و چناران کمترین میزان آسیب را از تغییر ‏در عوامل اقلیمی دیده‏اند، متوسط مقدار شاخص محاسبه شده در شهرستان‌های ‏استان خراسان رضوی 04/47 می‌باشد. پیشنهاد می‏شود که سازمان‏های مختلف جهت ‏برنامه‏ریزی و تخصیص بودجه‏های مقابله با اثرات منفی ناشی از تغییر عوامل ‏اقلیمی از نتایج شاخص استفاده نمایند.