پتانسیل سویه‌های بومی تریکودرما درکاهش اثرات نامطلوب شوری در گیاهچه‌های بادمجان

نویسندگان

1 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران. رایانامه: r.saberi@vru.ac.ir

2 گروه ژنتیک و تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران. رایانامه: rahimiasg@gmail.com

3 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران. رایانامه: nooshinderakhshan2014@gmail.com

4 نویسنده مسئول، گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران. رایانامه: hossein.alaei@vru.ac.ir

5 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران. رایانامه: hossein.alaei@vru.ac.ir

doi
10.22059/jci.2022.338426.2673
چکیده

شوری می‏تواند مانع جذب یون‏های معدنی خاک به‌علت اثر منفی یون سدیم و به‌هم‌خوردن تعادل یونی ‏شود، اما استفاده از ترکیبات زیستی تریکودرما می‌تواند سبب بهبود رشد در شرایط تنش شوری ‏شود. به‌منظور بررسی اثر چهار استرین تریکودرما‌ مقاوم به شوری بر شاخص‏های رویشی و جذب عناصر معدنی گیاهچه‏های بادمجان در شرایط تنش آزمایشی به‌صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان در سال زراعی 1396-1395 انجام گرفت. عامل اول شوری در چهار سطح شاهد و غلظت‌های هشت، 12 و 16 دسی‌زیمنس بر متر و عامل دوم در پنج سطح تریکودرما Trichoderma aureoviride (T148-2, T189-4)،T. virens (T145, T133-1) و شاهد ‌بود. نتایج نشان داد که تحت تأثیر تنش شوری کاهش چشم‌گیری در شاخص‌های رویشی مشاهده شد. در بالاترین سطح شوری به‌طور میانگین وزن خشک ریشه و اندام هوایی به‌ترتیب 50 و72 درصد و برای قطر ساقه و ارتفاع گیاهچه کاهش 20 درصدی نسبت به شاهد مشاهده شد. ولی مایه‌زنی با تریکودرما این شاخص‌ها را بهبود بخشید که موجب افزایش 6/1 برابری وزن خشک ریشه (T142-8)، 7/2 برابر وزن خشک اندام هوایی (T133-1) و 3/1 برابر ارتفاع گیاهچه (T189-4) نسبت به شاهد شدند. بیش‌ترین افزایش قطر در استرین T142-8 به میزان 38 درصد مشاهده شد. استفاده از تریکودرما منجر به تغییرات معنی‌دار در محتوای قند، سدیم، پتاسیم و کلسیم نیز شد. نتایج نشان داد که استرین‌های تریکودرما می‌توانند عامل زیستی مناسبی جهت افزایش تحمل در سطوح بالای تنش شوری و بهبود شاخص‌های رویشی گیاهچه‌های بادمجان باشند.